Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có khuôn mặt tròn trịa, phúc hậu, với những đường nét cân đối, đầy đặn: Dùng để miêu tả vẻ ngoại hình, đặc biệt là khuôn mặt, trông đầy đặn, khỏe mạnh và thường gợi cảm giác phúc hậu, dễ mến.
   • Đầy đủ, trọn vẹn, không thiếu thốn: Dùng để chỉ sự viên mãn, đầy đủ trong một khía cạnh nào đó, thường là trừu tượng.
   • Chân thành, rộng lượng, đàng hoàng, tử tế trong cách đối xử: Dùng để chỉ phẩm chất, cách sống và ứng xử với người khác một cách chu đáo, trọn vẹn.

Ví dụ sử dụng

• Về ngoại hình:
  • Cô ấy có khuôn mặt đầy đặn, phúc hậu.
  • Sau Tết, em bé trông đầy đặn hẳn lên.
• Về sự đầy đủ, viên mãn:
  • Một cuộc sống đầy đặn về vật chất lẫn tinh thần.
  • Âm thanh của chiếc loa này nghe rất đầy đặn và ấm áp.
• Về cách sống, đối nhân xử thế:
  • Ông ấy ăn ở đầy đặn với mọi người nên được quý mến.
  • Lời hứa đầy đặn của anh ấy khiến tôi hoàn toàn yên tâm.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Sống đầy đặn": Sống một cách đàng hoàng, tử tế, trọn vẹn với bản thân và người khác.
  • Dù nghèo nhưng ông cụ vẫn sống một cuộc đời đầy đặn và thanh thản.
• "Tình cảm đầy đặn": Tình cảm chân thành, sâu sắc và trọn vẹn.
  • Những lá thư bà viết cho cháu lúc nào cũng chứa đựng tình yêu thương đầy đặn.

Biến thể và từ gần giống

• Đầy đủ (tính từ): Có đủ mọi thứ cần thiết, không thiếu. (Nhấn mạnh số lượng, sự có mặt của các yếu tố hơn là vẻ ngoại hình hay phẩm chất).
• Phúc hậu (tính từ): Có vẻ mặt hiền lành, nhân từ, tốt bụng. (Thường dùng riêng cho khuôn mặt, gần nghĩa với "đầy đặn" ở nghĩa thứ nhất).
• Tròn trịa (tính từ): Có hình dáng tròn, cân đối, đẹp mắt. (Thường dùng cho đồ vật hoặc ngoại hình, nhưng ít hàm ý về phẩm chất như "đầy đặn").
• Tử tế (tính từ): Tốt bụng, có cách cư xử đúng mực. (Gần nghĩa với "đầy đặn" ở nghĩa thứ ba).

Từ đồng nghĩa

• Về ngoại hình: Phúc hậu, tròn trịa, mập mạp (nhưng "mập mạp" thiếu sắc thái tích cực về vẻ phúc hậu).
• Về phẩm chất, cách sống: Tử tế, đàng hoàng, chu đáo, rộng lượng.

Từ trái nghĩa

• Về ngoại hình: Gầy guộc, hốc hác, khắc khổ.
• Về phẩm chất, cách sống: Nhỏ nhen, bủn xỉn, so đo, hẹp hòi.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• "Mặt đầy đặn, tai dày dặn": Thành ngữ dân gian mô tả tướng mạo của người có phúc, sống lâu và gặp nhiều may mắn.
• "Ăn ở đầy đặn": Cụm từ cố định chỉ cách sống, cách đối xử với mọi người một cách tử tế, trọn vẹn, không thất hứa hay thiếu sót.
  • Nhờ biết ăn ở đầy đặn với làng xóm mà gia đình ông ấy luôn được giúp đỡ khi khó khăn.