Định nghĩa

1. Động từ:
   • Làm vỡ vụn, phá hủy hoàn toàn một vật thể cứng bằng lực đánh mạnh: Hành động dùng sức mạnh vật lý để đập một vật thành nhiều mảnh nhỏ, không còn nguyên dạng.
   • Đánh bại hoàn toàn, làm tiêu tan một cách triệt để: Dùng để chỉ việc phá hủy, xóa bỏ hoàn toàn một kế hoạch, ý đồ, lý lẽ, lực lượng hoặc tinh thần của đối phương.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Cơn bão mạnh có thể đập tan những ngôi nhà tạm bợ. (Lực lượng thiên nhiên phá hủy hoàn toàn công trình.)
  • Quân đội đã đập tan âm mưu phản loạn. (Lực lượng vũ trang đánh bại hoàn toàn một kế hoạch xấu.)
  • Lập luận sắc bén của anh ấy đã đập tan mọi nghi ngờ. (Lý lẽ làm tiêu tan hoàn toàn sự hoài nghi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đập tan ý chí": làm cho đối phương mất hoàn toàn tinh thần, không còn khả năng hoặc mong muốn chống cự.
  • Những đòn tấn công liên tiếp đã đập tan ý chí của kẻ thù.
• "đập tan âm mưu": ngăn chặn và phá hủy hoàn toàn một kế hoạch bí mật, thường là xấu xa.
  • Cơ quan an ninh đã kịp thời đập tan âm mưu khủng bố.

Biến thể và từ gần giống

• Đập phá (động từ): đập và phá hủy, thường mang sắc thái cố ý, bạo lực.
  • Đám đông giận dữ đập phá cửa hàng.
• Nghiền nát (động từ): làm vụn ra bằng lực ép hoặc xay; cũng có thể dùng với nghĩa bóng tương tự "đập tan".
  • Máy có thể nghiền nát đá thành cát.
  • Đội bóng đã bị nghiền nát với tỷ số 5-0.

Từ đồng nghĩa

• Phá tan (động từ): phá hủy tan tành, làm tiêu tan.
• Tiêu diệt (động từ): làm cho mất đi, không còn tồn tại (thường dùng cho sinh mạng, lực lượng).
• Bác bỏ (động từ): bác đi, không chấp nhận (thường dùng cho lý lẽ, ý kiến).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

Không có cụm động từ (phrasal verb) phổ biến nào riêng cho từ "đập tan" trong tiếng Việt.

Thành ngữ liên quan

• "Tan tành như bọt nước": (thành ngữ) tan vỡ hoàn toàn, nhanh chóng và dễ dàng. Có thể dùng để miêu tả kết quả của việc bị "đập tan".
  • Âm mưu của chúng cuối cùng cũng tan tành như bọt nước.