đẻ nhánh
Định nghĩa
- Động từ:
- Sinh ra các chồi non từ gốc hoặc thân cây: "đẻ nhánh" chỉ quá trình cây trồng (thường là lúa, cỏ, cây bụi) phát triển thêm các nhánh mới từ phần gốc hoặc thân dưới mặt đất, tạo thành nhiều thân phụ.
- Mở rộng: phát triển thêm nhánh, nhóm nhỏ: Trong nông nghiệp, "đẻ nhánh" mô tả giai đoạn sinh trưởng quan trọng giúp tăng năng suất cây trồng.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Lúa đẻ nhánh mạnh vào giai đoạn đầu mùa mưa. (Cây lúa sinh ra nhiều chồi non từ gốc khi thời tiết ẩm ướt.)
- Giống lúa này có khả năng đẻ nhánh tốt, giúp tăng số bông trên mỗi khóm. (Giống lúa này phát triển nhiều nhánh phụ, từ đó tạo ra nhiều bông lúa hơn.)
- Cỏ dại đẻ nhánh rất nhanh, cần phải nhổ sạch. (Cỏ dại sinh ra các nhánh mới từ gốc một cách nhanh chóng.)
Các cách sử dụng nâng cao
"khả năng đẻ nhánh": thuật ngữ chuyên ngành nông học, chỉ đặc tính di truyền của giống cây trồng.
- Khả năng đẻ nhánh của lúa phụ thuộc vào giống, đất đai và phân bón. (Đặc tính sinh nhánh của lúa bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố canh tác.)
"đẻ nhánh vô tính": hình thức sinh sản sinh dưỡng, không qua hạt.
- Một số loài cỏ đẻ nhánh vô tính, lan rộng thành thảm dày. (Các cây này sinh nhánh từ thân ngầm, không cần thụ phấn.)
Biến thể và từ gần giống
Nhánh (danh từ): phần thân phụ mọc ra từ thân chính hoặc gốc cây.
- Cây này có nhiều nhánh nhỏ. (Cây có nhiều thân phụ mọc ra từ gốc.)
Đẻ (động từ): sinh sản, nảy ra.
- Cây chuối đẻ con. (Cây chuối sinh ra cây con từ gốc.)
Sinh nhánh (động từ): quá trình tạo nhánh — đồng nghĩa với "đẻ nhánh" nhưng mang tính kỹ thuật hơn.
- Cây bụi sinh nhánh mạnh sau khi cắt tỉa. (Cây phát triển nhiều nhánh mới sau khi được cắt.)
Từ đồng nghĩa
- Nảy nhánh: bắt đầu mọc nhánh non.
- Ra nhánh: hình thành nhánh mới.
- Phân nhánh: chia thành nhiều nhánh — thường dùng cho cây thân gỗ hoặc hệ thống rễ.
Thành ngữ liên quan
(Không có thành ngữ phổ biến trực tiếp với "đẻ nhánh", nhưng có thể tham khảo cụm từ trong nông học:) - Đẻ nhánh tập trung: các nhánh mọc dày đặc ở gốc, tạo thành bụi rậm. - Lúa đẻ nhánh tập trung giúp tăng mật độ bông trên diện tích. (Các nhánh mọc sát nhau ở gốc làm tăng số bông lúa.)