định liệu
Định nghĩa
- Động từ:
- Sắp xếp, bố trí, chuẩn bị trước: Hành động suy tính, lên kế hoạch và chuẩn bị các phương án, điều kiện cần thiết cho một việc gì đó sắp xảy ra hoặc có thể xảy ra trong tương lai.
- Lo liệu, tính toán trước: Cân nhắc, dự đoán các tình huống và đưa ra cách thức ứng phó, giải quyết.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Anh ấy đã định liệu mọi việc chu đáo trước khi lên đường. (Anh ấy đã sắp xếp mọi việc chu đáo trước khi lên đường.)
- Chúng ta cần định liệu trước cho tình huống thời tiết xấu. (Chúng ta cần tính toán, chuẩn bị trước cho tình huống thời tiết xấu.)
- Cô ấy định liệu rằng khách sẽ đến sớm nên đã dọn dẹp nhà cửa từ tối qua. (Cô ấy dự tính rằng khách sẽ đến sớm nên đã dọn dẹp nhà cửa từ tối qua.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Định liệu trước": Nhấn mạnh việc chuẩn bị, tính toán từ sớm.
- Một nhà lãnh đạo giỏi luôn biết định liệu trước cho nhiều kịch bản khác nhau. (Một nhà lãnh đạo giỏi luôn biết tính toán, chuẩn bị trước cho nhiều kịch bản khác nhau.)
"Định liệu chu toàn/chu đáo": Chỉ sự sắp xếp, lo liệu một cách cẩn thận và đầy đủ mọi mặt.
- Nhờ định liệu chu đáo, chuyến công tác của ông ấy diễn ra rất suôn sẻ. (Nhờ sắp xếp, lo liệu cẩn thận, chuyến công tác của ông ấy diễn ra rất suôn sẻ.)
Biến thể và từ gần giống
- Lo liệu (động từ): Chăm lo, sắp xếp để giải quyết một việc gì đó. (Gần nghĩa với "định liệu" nhưng thường thiên về hành động thực tế hơn là sự tính toán trong đầu).
- Tính toán (động từ): Suy xét, cân nhắc các yếu tố để đưa ra quyết định hoặc dự đoán. (Nhấn mạnh khía cạnh suy nghĩ, phân tích).
- Sắp xếp (động từ): Bố trí, tổ chức công việc, đồ đạc theo một trật tự. (Nghĩa rộng hơn, có thể dùng cho cả vật chất lẫn công việc).
- Chuẩn bị (động từ): Làm cho sẵn sàng cho một việc sắp tới. (Nhấn mạnh hành động tạo ra sự sẵn sàng).
Từ đồng nghĩa
- Bố trí: Sắp đặt, phân công.
- Dự liệu: Tính toán, đoán trước.
- Dự phòng: Chuẩn bị sẵn để ứng phó.
Thành ngữ liên quan
- "Lường trước định liệu" (thường dùng là "liệu trước tính sau" hoặc "tính trước liệu sau"): Chỉ sự thận trọng, suy tính cẩn thận trước khi hành động.
- Làm việc lớn phải biết lường trước định liệu. (Làm việc lớn phải biết suy tính, chuẩn bị trước.)