Định nghĩa

1. Động từ:
   • Hành động duỗi dài cơ thể một cách uể oải, lười biếng: "ườn" mô tả tư thế nằm hoặc ngồi với cơ thể duỗi thẳng, không có ý định vận động, thường thể hiện sự lười nhác hoặc muốn thư giãn quá mức.
   • Nghĩa bóng: ỳ ra, không chịu làm gì: "ườn" còn chỉ thái độ trì trệ, không chịu hành động hoặc làm việc.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Nó cứ ườn ra giường cả buổi sáng, không chịu dậy. (Nó nằm duỗi dài trên giường một cách lười biếng suốt buổi sáng.)
  • Anh ấy ườn cả ngày trên ghế xem tivi, chẳng làm gì. (Anh ấy ngồi ỳ trên ghế, duỗi người uể oải xem tivi.)
  • Đừng có ườn ra đó mà hãy làm việc đi! (Đừng nằm lười biếng ở đó, hãy làm việc đi!)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ườn ra": cụm động từ nhấn mạnh hành động duỗi người và nằm ỳ ở một nơi.

  • Sau bữa trưa, ông ấy thường ườn ra võng ngủ trưa. (Sau bữa trưa, ông ấy thường nằm duỗi dài trên võng để ngủ.)

• "ườn ra sưởi nắng": nằm dài dưới ánh nắng để tận hưởng sự ấm áp, thường mang tính mô tả hành động thư giãn giống như thú vật (lézarder).

  • Mấy chú mèo thích ườn ra sưởi nắng trước hiên nhà. (Mấy chú mèo thích nằm dài phơi nắng trước hiên.)

Biến thể và từ gần giống

• Ỳ (tính từ): chậm chạp, trì trệ, không chịu di chuyển hoặc thay đổi.
  • Cái xe này kêu ỳ quá, không chạy nhanh được. (Chiếc xe này chạy ì ạch, không nhanh.)
• Lười (tính từ): không muốn làm việc, thiếu nỗ lực — gần nghĩa với ườn nhưng ườn nhấn mạnh tư thế duỗi người.
  • Cô ấy rất lười, suốt ngày chỉ ườn ra ngủ. (Cô ấy rất lười, cả ngày chỉ nằm duỗi ra ngủ.)

Từ đồng nghĩa

• Nằm dài: nằm duỗi thẳng người, thường là để nghỉ ngơi.
• Duỗi: làm cho cơ thể thẳng ra, nhưng không mang nghĩa lười biếng.
• Ỳ ra: nằm hoặc ngồi không chịu động đậy.

Thành ngữ liên quan

• ườn ra như con lười: ví von hành động nằm dài lười biếng giống như loài lười (sloth).
  • Học sinh ườn ra như con lười khi thấy bài tập khó. (Học sinh nằm ỳ ra lười biếng khi thấy bài tập khó.)