Định nghĩa

1. Thán từ:

   • Tiếng kêu đau đớn, thường của chó: Từ tượng thanh mô phỏng tiếng kêu ngắn, chói tai của một con chó khi nó bị đau hoặc bị đánh đột ngột.

2. Động từ:

   • Kêu lên một tiếng "ẳng": Hành động phát ra tiếng kêu như vậy.

Ví dụ sử dụng

• Thán từ:

  • Bị dẫm phải đuôi, con chó kêu "ẳng" một tiếng.
  • Nghe tiếng "ẳng" từ góc vườn, tôi biết có chuyện không hay.

• Động từ:

  • Con chó nhỏ bị thương, nó ẳng lên rồi chạy biến.
  • Chú cún bị đánh trộm, chỉ dám ẳng một tiếng rồi co rúm lại.

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để mô tả tiếng kêu tương tự của người (mang tính so sánh, ẩn dụ):
  • Đau quá, nó kêu ẳng lên như chó. (So sánh tiếng kêu của người với tiếng chó vì quá đau đớn, bất ngờ).

Biến thể và từ gần giống

• Ăng ẳng (từ láy, động từ/thán từ): Tiếng kêu lặp đi lặp lại, dai dẳng, thể hiện sự đau đớn hoặc than vãn liên tục.
  • Con chó bị ốm nằm ăng ẳng cả đêm.
  • Đứa trẻ ăng ẳng đòi mua đồ chơi.

Từ đồng nghĩa

• Ủn ỉn: Tiếng kêu nhỏ, yếu ớt (thường của lợn con, đôi khi dùng cho chó/người với sắc thái yếu đuối hơn).
• Rên: Tiếng kêu đau đớn hoặc khó chịu (của người hoặc động vật, chung chung hơn).

Từ trái nghĩa

• Gừ: Tiếng gầm gừ, cảnh báo đe dọa (của chó).
• Sủa: Tiếng kêu to, dài, thường để báo động hoặc thể hiện sự hung hăng.

Lưu ý sử dụng

• Từ "ẳng" chủ yếu dùng cho loài chó. Khi dùng cho người thường mang sắc thái mỉa mai, châm biếm hoặc so sánh.
• Từ láy "ăng ẳng" thường dùng để nhấn mạnh sự lặp lại, gây khó chịu cho người nghe.