búp-bê
Định nghĩa
- Danh từ:
- Đồ chơi có hình dáng người, thường làm bằng nhựa, vải hoặc gỗ: "búp-bê" là một vật thể nhỏ, tạo hình giống con người (thường là trẻ em hoặc phụ nữ), dùng chủ yếu để chơi.
- (Nghĩa mở rộng) Người phụ nữ có vẻ ngoài xinh đẹp, dễ thương nhưng thiếu cá tính hoặc sự chủ động: cách gọi ví von, đôi khi mang tính tiêu cực, về một người phụ nữ quá đẹp và ngoan ngoãn một cách thụ động.
Ví dụ sử dụng
Danh từ (nghĩa chính):
- Em bé ôm chặt con búp-bê bằng vải đi ngủ. (Đứa trẻ giữ chặt món đồ chơi hình người làm bằng vải để ngủ.)
- Cô ấy sưu tập rất nhiều búp-bê cổ từ các nước khác nhau. (Cô ấy thu thập nhiều đồ chơi hình người cũ, có giá trị từ nhiều quốc gia.)
Danh từ (nghĩa mở rộng):
- Cô ta chỉ là một con búp-bê xinh đẹp trong tay nhà tài phiệt đó. (Cô ấy chỉ là một người phụ nữ đẹp nhưng bị chi phối một cách thụ động bởi nhà tài phiệt kia.)
- Đừng cố trở thành một cô búp-bê vô hồn, hãy sống thật với cá tính của mình. (Đừng cố gắng trở thành người phụ nữ chỉ biết làm đẹp mà không có tâm hồn riêng.)
Các cách sử dụng nâng cao
"búp-bê diễn kịch": loại búp-bê được điều khiển bằng dây hoặc tay để biểu diễn trong các vở kịch, thường gọi là "con rối" hoặc "múa rối".
- Những con búp-bê diễn kịch trong vở múa rối nước thật sinh động. (Những con rối trong buổi biểu diễn múa rối nước chuyển động rất tự nhiên.)
"ngôi nhà búp-bê": ngôi nhà thu nhỏ dành cho búp-bê, hoặc cách gọi ví von về một ngôi nhà nhỏ xinh, đẹp đẽ.
- Cô bé mơ ước có một ngôi nhà búp-bê đầy đủ nội thất. (Cô bé ao ước sở hữu một căn nhà mô hình thu nhỏ có đầy đủ bàn ghế, đồ đạc bên trong.)
Biến thể và từ gần giống
- Búp bê (danh từ): cách viết thông dụng không có dấu gạch nối, cùng nghĩa với "búp-bê".
- Con rối (danh từ): loại búp-bê dùng để biểu diễn múa rối, thường được điều khiển bằng dây hoặc tay.
- Bé bỏng (tính từ): nhỏ nhắn, dễ thương - thường dùng để tả người, có thể liên tưởng đến vẻ ngoài của búp-bê.
Từ đồng nghĩa
- Bé búp-bê (danh từ): cách gọi thân mật, trìu mến đối với một em bé hoặc một cô gái dễ thương.
- Con tốt (danh từ, nghĩa bóng): người bị người khác điều khiển một cách thụ động - gần nghĩa với "búp-bê" trong nghĩa mở rộng tiêu cực.
Thành ngữ liên quan
- Đẹp như búp-bê: ví von vẻ đẹp hoàn hảo, xinh xắn và khéo léo như một con búp-bê được tạo tác công phu.
- Cô dâu trong bộ váy trắng trông đẹp như búp-bê. (Cô dâu mặc váy cưới trông vô cùng xinh đẹp và lộng lẫy.)