Định nghĩa

1. Động từ:

   • Làm cho đặc lại, giảm thể tích bằng cách đun nóng: "cô đúc" chỉ quá trình làm bay hơi chất lỏng để thu được chất rắn hoặc dung dịch đậm đặc hơn.
   • Tập trung, kết tinh lại: "cô đúc" cũng được dùng theo nghĩa bóng, chỉ việc tập trung tinh hoa, cốt lõi của sự vật, hiện tượng vào một điểm.

2. Tính từ:

   • Có tính chất đặc, cô đặc: dùng để mô tả trạng thái của chất lỏng đã được làm giảm thể tích, trở nên đậm đặc hơn.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Người ta cô đúc nước mía để làm đường. (Quá trình đun nóng nước mía để thu được đường đặc.)
  • Bài thơ đã cô đúc tinh hoa của tình yêu quê hương. (Bài thơ tập trung những ý tưởng cốt lõi về tình yêu quê hương.)

• Tính từ:

  • Dung dịch này đã bị cô đúc, không còn loãng nữa. (Dung dịch trở nên đặc hơn sau khi đun.)
  • Ngôn ngữ của ông ấy rất cô đúc, không dài dòng. (Ngôn ngữ súc tích, tập trung vào ý chính.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cô đúc tinh hoa": tập trung những phần tinh túy nhất.

  • Tác phẩm này cô đúc tinh hoa của nền văn hóa dân tộc. (Tác phẩm chứa đựng những giá trị cốt lõi của văn hóa.)

• "cô đúc kiến thức": thu gọn, hệ thống hóa kiến thức.

  • Sách giáo khoa cô đúc kiến thức cơ bản cho học sinh. (Sách giáo khoa tóm tắt những kiến thức quan trọng.)

Biến thể và từ gần giống

• Cô đặc (tính từ): đậm đặc, không loãng — tương tự "cô đúc" trong ngữ cảnh vật lý.

  • Sữa cô đặc được dùng để pha chế. (Sữa đã được làm giảm thể tích.)

• Súc tích (tính từ): ngắn gọn, đầy đủ ý — gần nghĩa với "cô đúc" trong ngữ cảnh văn bản.

  • Bài viết rất súc tích, dễ hiểu. (Bài viết ngắn gọn nhưng đủ ý.)

Từ đồng nghĩa

• Ngưng tụ: tập trung lại, làm đặc lại (thường dùng trong hóa học).
• Tập trung: dồn vào một điểm.
• Kết tinh: trở nên tinh khiết, cô đọng (nghĩa bóng).

Thành ngữ liên quan

• Cô đúc thành tinh hoa: tập trung tinh túy nhất để tạo ra giá trị cao.
  • Những câu chuyện dân gian đã cô đúc thành tinh hoa văn hóa. (Các câu chuyện chứa đựng giá trị văn hóa cốt lõi.)