Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cứng như đá, khô cứng: "cấc" mô tả trạng thái của vật chất (thường là đất) bị khô cứng, co lại, trở nên rắn chắc một cách bất thường.
   • Teo lại, nhăn nheo: "cấc" cũng có thể dùng để miêu tả bề mặt của vật gì đó bị co rút, nhăn nhúm lại do khô hoặc thiếu nước.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Đất đồi rắn cấc. (Đất ở đồi cứng như đá.)
  • Mảnh da thuộc để ngoài nắng lâu ngày đã cấc lại. (Mảnh da thuộc để ngoài nắng lâu ngày đã teo và khô cứng lại.)
  • Trời hạn hán khiến mặt đất nứt nẻ, cấc cứng. (Trời hạn hán khiến mặt đất nứt nẻ, khô cứng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cứng cấc": cực kỳ cứng, khô cứng đến mức khó canh tác hoặc xử lý.

  • Mảnh ruộng bỏ hoang đã cứng cấc, không thể cày được. (Mảnh ruộng bỏ hoang đã cứng như đá, không thể cày được.)

• "cấc khô": khô đến mức co rút và cứng lại.

  • Những chiếc lá rụng dưới nền đất cấc khô. (Những chiếc lá rụng trên nền đất khô cứng.)

Biến thể và từ gần giống

• Cứng: (tính từ) có tính chất rắn, khó bị biến dạng. "Cấc" là một trạng thái cụ thể hơn của "cứng", thường do khô mà thành.
• Khô cằn: (tính từ) khô và nghèo dinh dưỡng (thường nói về đất). Có sắc thái gần với "cấc".
• Nứt nẻ: (tính từ) bị rạn, nứt ra thành đường nhỏ do khô. Thường đi kèm với trạng thái "cấc".

Từ đồng nghĩa

• Khô cứng: khô và trở nên rắn chắc.
• Co rút: teo lại, thu nhỏ kích thước.
• Sần sùi: (khi nói về bề mặt) gồ ghề, không bằng phẳng, có thể do khô cấc mà thành.

Lưu ý sử dụng

• Từ "cấc" là một từ địa phương, ít được dùng trong văn viết trang trọng hoặc ngôn ngữ hành chính. Nó phổ biến hơn trong khẩu ngữ, đặc biệt ở một số vùng miền.
• Từ này chủ yếu dùng để miêu tả đất đai, da, hoặc các vật liệu có thể bị mất nước và trở nên cứng.