chấp cha chấp chới
Định nghĩa
- Tính từ:
- Không vững vàng, không ổn định, lảo đảo: Trạng thái của một vật hoặc một người không đứng vững, dễ bị ngã hoặc đổ, thường do mất thăng bằng hoặc thiếu điểm tựa chắc chắn.
- Không kiên định, dao động: Dùng để chỉ tâm trạng, ý chí hoặc quyết định không rõ ràng, dễ thay đổi, thiếu sự quyết đoán.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Chiếc ghế đẩu này để chấp cha chấp chới quá, ngồi không yên. (Chiếc ghế đẩu này để không vững quá, ngồi không yên.)
- Anh ấy đang chấp cha chấp chới giữa hai lựa chọn, không biết nên đi hay ở. (Anh ấy đang dao động giữa hai lựa chọn, không biết nên đi hay ở.)
- Cây cột bị mối ăn, đứng chấp cha chấp chới trước gió. (Cây cột bị mối ăn, đứng lảo đảo trước gió.)
Các cách sử dụng nâng cao
Dùng để miêu tả trạng thái tinh thần: Thường dùng trong văn nói để diễn tả cảm giác bấp bênh, không an tâm, không chắc chắn về một điều gì đó.
- Lòng tôi chấp cha chấp chới khi chờ kết quả phỏng vấn. (Lòng tôi bồn chồn, không yên khi chờ kết quả phỏng vấn.)
Dùng trong văn chương, thơ ca: Để tạo hình ảnh sinh động về sự mong manh, không chắc chắn.
- Ngọn đèn dầu chấp cha chấp chới trong đêm gió lớn. (Ngọn đèn dầu leo lét, chập chờn trong đêm gió lớn.)
Biến thể và từ gần giống
Chập chờn (tính từ): Trạng thái lúc có lúc không, lúc hiện lúc ẩn, không liên tục. Thường dùng cho ánh sáng, hình ảnh hoặc ký ức.
- Ánh đèn chập chờn trong sương. (Ánh đèn lập lòe trong sương.)
Chấp chới (tính từ): Trạng thái không vững, lắc lư, nghiêng ngả. Đây là dạng rút gọn và là từ gốc của "chấp cha chấp chới".
- Chiếc thuyền nan chấp chới trên sóng. (Chiếc thuyền nan chòng chành trên sóng.)
Từ đồng nghĩa
- Bấp bênh: Không ổn định, không chắc chắn, dễ thay đổi (thường về hoàn cảnh, cuộc sống).
- Chông chênh: Ở trạng thái không cân bằng, dễ đổ, dễ ngã (thường về vị trí vật lý).
- Dao động: Lung lay, không kiên định (thường về tư tưởng, ý kiến).
Từ trái nghĩa
- Vững vàng: Ổn định, chắc chắn, không bị lung lay.
- Kiên định: Giữ vững lập trường, không thay đổi.
- Chắc chắn: Có cơ sở vững chắc, không lo ngại.
Thành ngữ liên quan
- Chấp chới như đèn trước gió: Ví von về một thứ gì đó rất mong manh, dễ bị tắt ngấm hoặc sụp đổ trước khó khăn.
- Công việc kinh doanh của họ mới khởi nghiệp, còn chấp chới như đèn trước gió. (Công việc kinh doanh của họ mới khởi nghiệp, còn rất mong manh, dễ thất bại.)