Định nghĩa

1. Động từ:
   • Chết vì thiếu thức ăn, không có gì để ăn: "chết đói" chỉ trạng thái cơ thể suy kiệt và tử vong do không được cung cấp đủ lương thực trong thời gian dài.
   • Nghĩa bóng (thường dùng trong văn nói): chỉ tình trạng cực kỳ thiếu thốn, nghèo đói đến mức không thể sống nổi, hoặc mức lương quá thấp không đủ nuôi sống bản thân.
   • Ví dụ: Đồng lương chết đói (mức lương quá thấp, không đủ chi tiêu).

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa đen:

  • Trong nạn đói năm 1945, hàng triệu người đã chết đói. (Hàng triệu người tử vong vì thiếu lương thực trong nạn đói.)
  • Nếu không có cứu trợ, nhiều gia đình sẽ chết đói. (Nhiều gia đình sẽ không thể sống sót nếu không có viện trợ thực phẩm.)

• Nghĩa bóng:

  • Mức lương chết đói khiến anh ấy phải làm thêm nhiều việc. (Mức lương quá thấp không đủ sống.)
  • Sinh viên ra trường thường phải chịu cảnh chết đói vì thiếu việc. (Cảnh thiếu thốn, khó khăn về tài chính.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chết đói nghề": không có việc làm, không có thu nhập từ nghề nghiệp của mình.

  • Nhiều nghệ sĩ chết đói nghề trong thời kỳ dịch bệnh. (Nghệ sĩ không có thu nhập từ biểu diễn.)

• "chết đói lòng": cảm giác khao khát, thèm muốn mãnh liệt đến mức đau đớn (thường dùng trong văn chương).

  • Những kẻ chết đói lòng vì tình yêu. (Những người khao khát tình yêu đến tuyệt vọng.)

Biến thể và từ gần giống

• Đói chết (động từ): cùng nghĩa với "chết đói", nhưng thường dùng trong văn nói nhấn mạnh hơn.

  • Đói chết mà không có cơm ăn. (Chết vì đói.)

• Đói khát (tính từ): thiếu ăn, thiếu uống, nghèo đói — gần nghĩa nhưng không chỉ sự chết.

  • Họ sống trong cảnh đói khát triền miên. (Tình trạng thiếu thốn kéo dài.)

• Chết khát (động từ): chết vì thiếu nước uống — tương tự cấu trúc nhưng khác nguyên nhân.

  • Lạc trong sa mạc, họ có thể chết khát. (Tử vong vì không có nước.)

Từ đồng nghĩa

• Chết đói là cụm từ trực tiếp, không có từ đồng nghĩa tuyệt đối. Các cụm từ gần nghĩa:
  • Bỏ mạng vì đói: chết vì đói (trang trọng hơn).

    • Hàng trăm người bỏ mạng vì đói sau lũ lụt. (Chết vì thiếu lương thực.)
  • Đói lả: đói đến mức ngất xỉu, kiệt sức (chưa chết).

    • Cậu bé đói lả vì nhịn ăn ba ngày. (Đói đến mức suy nhược.)

Thành ngữ liên quan

• Chết đói không ai chôn: chỉ sự cô độc, nghèo khổ đến mức không ai thương xót.

  • Sống một mình, giàu có cũng sợ cảnh chết đói không ai chôn. (Nỗi sợ bị bỏ rơi khi khó khăn.)

• Ăn không no, chết đói: tình trạng thiếu thốn trầm trọng.

  • Thời chiến, dân chúng ăn không no, chết đói đầy đường. (Cảnh đói khổ lan tràn.)