danh nhân
Định nghĩa
- Danh từ:
- Người có danh tiếng, có công lao, tài năng hoặc đức độ lớn, được xã hội trọng vọng và ghi nhớ: "danh nhân" chỉ một cá nhân kiệt xuất, có những đóng góp nổi bật trong một hoặc nhiều lĩnh vực như văn hóa, khoa học, chính trị, nghệ thuật, làm rạng danh đất nước và được lưu danh trong sử sách.
- Nhân vật lịch sử nổi tiếng: "danh nhân" cũng thường dùng để chỉ những nhân vật đã có ảnh hưởng quan trọng trong tiến trình lịch sử dân tộc.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Chủ tịch Hồ Chí Minh là một danh nhân văn hóa của thế giới.
- Thành phố này có một con đường mang tên các danh nhân đất nước.
- Chúng ta cần học tập và phát huy tinh thần yêu nước của các danh nhân dân tộc.
Các cách sử dụng nâng cao
"Danh nhân văn hóa": danh hiệu cao quý dành cho những cá nhân có đóng góp to lớn, có tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực văn hóa, tư tưởng, nghệ thuật.
- Đại thi hào Nguyễn Du đã được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới.
"Khu lưu niệm danh nhân": một địa điểm (nhà, bảo tàng, khu di tích) được bảo tồn để tưởng nhớ, giáo dục về cuộc đời và sự nghiệp của một danh nhân.
- Khu lưu niệm danh nhân này thu hút rất đông khách tham quan, đặc biệt là học sinh, sinh viên.
Biến thể và từ gần giống
- Nhân vật lịch sử (danh từ): người có vai trò trong lịch sử, phạm trù rộng hơn, có thể bao gồm cả những người gây ảnh hưởng tiêu cực.
- Vĩ nhân (danh từ): người có công lao, tài đức phi thường, tầm vóc rất lớn, thường lớn hơn "danh nhân".
- Anh hùng dân tộc (danh từ): người có công lao đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ hoặc xây dựng đất nước.
- Lưu danh thiên cổ (thành ngữ): được lưu truyền tiếng thơm muôn đời, thường dùng để nói về công lao của các danh nhân.
Từ đồng nghĩa
- Bậc vĩ nhân: bậc người tài đức lớn lao.
- Nhân vật kiệt xuất: người có tài năng, phẩm chất vượt trội hẳn người thường.
- Nhân vật lừng danh: người có tiếng tăm lẫy lừng.
Các cụm từ liên quan
Tưởng niệm danh nhân: tổ chức các hoạt động để nhớ về, tôn vinh một danh nhân.
- Lễ tưởng niệm danh nhân được tổ chức trang trọng vào ngày giỗ của ông.
Học tập tấm gương danh nhân: noi theo, học hỏi những phẩm chất, tinh thần tốt đẹp từ các danh nhân.
- Chương trình giáo dục khuyến khích học sinh học tập tấm gương các danh nhân.
Thành ngữ liên quan
Lưu danh sử sách: được ghi tên trong sách sử, để đời sau nhớ đến.
- Công lao của vị danh nhân ấy đã được lưu danh sử sách.
Tiếng thơm còn mãi: thanh danh, tiếng tốt được truyền tụng lâu dài.
- Dù đã qua đời, nhưng tiếng thơm của vị danh nhân ấy còn mãi với hậu thế.