Định nghĩa

1. Động từ:
   • Nghiêng, vươn, ngẩng (cổ) lên một cách cố gắng để nhìn hoặc nghe rõ hơn: Hành động cố gắng đưa đầu và cổ về phía trước hoặc lên cao, thường để quan sát hoặc lắng nghe điều gì đó.
   • (Trong cờ tướng) Đi chéo (quân Tượng hoặc quân Sĩ): Một nước đi chéo của quân Tượng hoặc quân Sĩ trên bàn cờ tướng.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghiêng, vươn cổ):
  • Cô ấy phải ghểnh cổ lên mới nhìn thấy diễn viên trên sân khấu.
  • Đám đông ghểnh cổ để xem cho rõ vụ tai nạn.
• Động từ (trong cờ tướng):
  • Tượng đỏ ghểnh lên để bảo vệ Tướng.
  • Nước đi ghểnh của quân Sĩ rất quan trọng trong thế trận phòng thủ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ghểnh cổ": Cụm từ cố định, diễn tả hành động vươn cổ lên một cách rõ rệt.
  • Anh ta ghểnh cổ nhìn qua bức tường.
• "Ghểnh tai": (Ít dùng hơn) Chăm chú, cố gắng lắng nghe.
  • Mọi người đều ghểnh tai nghe tin quan trọng.

Biến thể và từ gần giống

• Nghểnh (động từ): Có nghĩa tương tự "ghểnh", chỉ hành động ngẩng, vươn cổ lên. Đây là biến thể phổ biến hơn trong một số vùng miền.
  • Nó nghểnh cổ nhìn lên cây cao.
• Ngóng (động từ): Ngóng đợi, nhìn ra xa chờ đợi. Khác với "ghểnh" ở sắc thái chờ đợi.
  • Ngóng mỏi cổ chờ tin.

Từ đồng nghĩa

• Vươn cổ: Duỗi cổ ra phía trước.
• Nghiêng cổ: Nghiêng đầu và cổ sang một bên để nhìn.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Ghểnh lên: (Trong cờ tướng) Di chuyển quân Tượng/Sĩ theo đường chéo lên phía trước.
  • Tượng ghểnh lên hai nước là có thể qua sông.
• Ghểnh xuống: (Trong cờ tướng) Di chuyển quân Tượng/Sĩ theo đường chéo xuống phía sau.
  • Sĩ ghểnh xuống để tránh đối phương tấn công.

Thành ngữ liên quan

• Ghểnh cổ lên mà nghe/trông: Nhấn mạnh việc phải cố gắng, chú ý lắng nghe hoặc quan sát.
  • Câu chuyện hay đến nỗi ai nấy đều ghểnh cổ lên mà nghe.