Định nghĩa

1. Động từ:
   • Tỏ vẻ khó chịu, bực bội một cách không cần thiết hoặc quá mức: Hành động càu nhàu, phàn nàn, tỏ thái độ khó tính về những điều nhỏ nhặt, vụn vặt.
   • Làm bộ làm tịch, kiếm chuyện: Cố ý tìm cớ để gây khó dễ, tỏ ra không hài lòng dù không có lý do chính đáng.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Chị ấy cứ hoạnh họe mãi về chuyện cái bàn hơi bẩn. (Cô ấy cứ phàn nàn mãi về chuyện cái bàn hơi bẩn.)
  • Đừng có hoạnh họe nữa, mọi việc đều ổn cả rồi. (Đừng có làm bộ làm tịch nữa, mọi việc đều ổn cả rồi.)
  • Ông chủ hay hoạnh họe nhân viên vì những lỗi rất nhỏ. (Ông chủ hay bắt bẻ nhân viên vì những lỗi rất nhỏ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "hoạnh họe vô cớ": tỏ thái độ khó chịu, bực bội mà không có lý do rõ ràng.

  • Anh ta thường hoạnh họe vô cớ khi tâm trạng không tốt. (Anh ta thường càu nhàu vô cớ khi tâm trạng không tốt.)

• "thói hoạnh họe": tính hay càu nhàu, bắt bẻ, khó tính.

  • Mọi người đều ngán thói hoạnh họe của bà ta. (Mọi người đều ngán tính hay càu nhàu, bắt bẻ của bà ta.)

Biến thể và từ gần giống

• Hoạnh (động từ, ít dùng riêng lẻ): thường đi kèm với "họe", cùng mang nghĩa càu nhàu, khó chịu.
• Càu nhàu (động từ): lẩm bẩm, phàn nàn trong miệng, tỏ vẻ bực bội.
• Bắt bẻ (động từ): tìm chi tiết sai sót nhỏ để chỉ trích, phê bình.

Từ đồng nghĩa

• Càu nhàu: lẩm bẩm, phàn nàn.
• Cằn nhằn: nói nhiều, tỏ ý không hài lòng.
• Khó tính: có tính cách khắt khe, khó chiều.
• Làm tình làm tội: làm khó dễ, tỏ vẻ khó chịu.

Từ trái nghĩa

• Dễ tính: thoải mái, dễ chịu, không khắt khe.
• Vui vẻ: có thái độ tích cực, hài lòng.
• Bỏ qua: không chấp nhặt những điều nhỏ nhặt.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Hay hoạnh họe thì thiệt thân": Người hay càu nhàu, bắt bẻ thường tự gây khó khăn, bất lợi cho chính mình.
• "Hoạnh họe như mẹ chồng nàng dâu": (Cách nói ví von) Chỉ sự bắt bẻ, khó tính không cần thiết, thường trong mối quan hệ phức tạp.