Định nghĩa

1. Danh từ (thường dùng trong ngữ cảnh chỉ thời gian):

   • Khoảng thời gian vừa mới trôi qua, ngay trước thời điểm hiện tại: "lúc nãy" chỉ một mốc thời gian rất gần, thường là vài phút hoặc vài giờ trước khi nói.

2. Trạng ngữ chỉ thời gian:

   • Vào khoảng thời gian vừa rồi: dùng để xác định thời điểm xảy ra một hành động, sự việc trong quá khứ gần.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Lúc nãy trời còn mưa, bây giờ đã tạnh. (Khoảng thời gian vừa rồi trời vẫn còn mưa, hiện tại đã ngừng.)
  • Tôi đã gặp anh ấy lúc nãy ở quán cà phê. (Tôi đã gặp anh ấy vào khoảng thời gian vừa qua ở quán cà phê.)

• Trạng ngữ chỉ thời gian:

  • Lúc nãy tôi có nghe thấy tiếng chuông điện thoại. (Vào khoảng thời gian vừa rồi, tôi có nghe thấy tiếng chuông.)
  • Cô ấy vừa mới đi ra ngoài lúc nãy. (Cô ấy vừa rời khỏi đây vào một lúc trước đó không lâu.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "lúc nãy" có thể kết hợp với các từ chỉ thời gian khác để nhấn mạnh tính gần gũi:
  • Vừa lúc nãy thôi, tôi còn thấy nó ở đây. (Chỉ một khoảnh khắc rất ngắn trước đây.)
• "lúc nãy" thường đứng đầu câu hoặc giữa câu, không đứng cuối câu trong văn nói trang trọng.

Biến thể và từ gần giống

• Vừa nãy: tương tự "lúc nãy", chỉ thời gian vừa mới trôi qua.
  • Vừa nãy tôi có gọi điện cho bạn. (Khoảng thời gian ngay trước đó tôi đã gọi điện.)
• Hồi nãy: từ đồng nghĩa, thường dùng trong khẩu ngữ miền Nam.
  • Hồi nãy trời nắng lắm. (Khoảng thời gian vừa rồi trời rất nắng.)
• Nãy giờ: chỉ khoảng thời gian từ lúc nãy đến hiện tại.
  • Nãy giờ tôi chờ anh suốt. (Từ lúc nãy đến bây giờ tôi vẫn chờ anh.)

Từ đồng nghĩa

• Vừa rồi: chỉ thời gian gần đây, tương tự "lúc nãy".
  • Vừa rồi tôi có thấy anh ấy. (Khoảng thời gian trước đó không lâu.)
• Mới đây: cũng chỉ thời gian gần, nhưng có thể xa hơn "lúc nãy" một chút.
  • Mới đây thôi, tôi còn ngồi đây. (Chỉ một khoảng thời gian ngắn trước.)

Thành ngữ liên quan

• Lúc nãy lúc này: diễn tả sự thay đổi nhanh chóng giữa hai thời điểm.
  • Lúc nãy lúc này, tâm trạng cô ấy đã khác hẳn. (Từ khoảnh khắc trước đến hiện tại, cảm xúc đã thay đổi hoàn toàn.)