lỗi đạo

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ:
    • Hành động trái với đạo lý, luân thường: Chỉ việc không làm tròn bổn phận, nghĩa vụ theo các chuẩn mực đạo đức xã hội, đặc biệt là trong các mối quan hệ gia đình và xã hội đã được quy định.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Lỗi đạo làm con là điều không thể chấp nhận được. (Việc không làm tròn đạo làm con là điều không thể chấp nhận được.)
    • Trong xã hội xưa, bị xem là kẻ lỗi đạo là một nỗi nhục lớn. (Trong xã hội xưa, bị xem là người trái với đạo lý là một nỗi nhục lớn.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • "mắc tội lỗi đạo": phạm phải lỗi lầm về đạo đức, bổn phận.

    • Kẻ bất hiếu với cha mẹ được coi là mắc tội lỗi đạo. (Người không hiếu thảo với cha mẹ được coi là phạm tội trái với đạo lý.)

  • "bị quy là lỗi đạo": bị xem xét, đánh giá là đã vi phạm các chuẩn mực đạo đức.

    • Hành động phản bội thầy cô có thể bị quy là lỗi đạo. (Hành động phản bội thầy cô có thể bị xem là trái với đạo lý.)
Biến thể và từ gần giống

  • Thất đức (động từ/ tính từ): làm những việc trái với đạo đức, thiếu đức hạnh.

    • Lừa dối người già là hành vi thất đức. (Lừa dối người già là hành vi trái với đạo đức.)

  • Vô đạo (tính từ): không có đạo đức, tàn ác.

    • Tên cướp đó hành xử thật vô đạo. (Tên cướp đó hành xử thật là tàn ác, vô đạo đức.)
Từ đồng nghĩa
  • Trái đạo: trái ngược với đạo lý thông thường.
  • Nghịch đạo: chống lại, làm trái đạo lý (thường mang sắc thái mạnh hơn).
Các cụm từ liên quan

  • Lỗi đạo làm con: cụm từ cố định, chỉ việc không làm tròn bổn phận của một người con (như hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ).

    • Ăn chơi, phung phí tiền bạc của cha mẹ mà không lo làm ăn là biểu hiện của lỗi đạo làm con. (Ăn chơi, phung phí tiền bạc của cha mẹ mà không lo làm ăn là biểu hiện của việc không tròn đạo làm con.)

  • Lỗi đạo thầy trò: không làm tròn bổn phận trong mối quan hệ thầy trò.

    • Học trò phản bội, nói xấu thầy mình là lỗi đạo thầy trò. (Học trò phản bội, nói xấu thầy mình là trái với đạo thầy trò.)
Thành ngữ liên quan
  • Trên bất kính, dưới chẳng nhường: Miêu tả thái độ và hành vi hỗn láo, không giữ đạo lý trên dưới, có thể dẫn đến lỗi đạo.
    • Kẻ trên bất kính, dưới chẳng nhường ắt sẽ mắc phải lỗi đạo. (Kẻ không kính trọng bề trên, không nhường nhịn kẻ dưới chắc chắn sẽ phạm phải lỗi về đạo lý.)
  1. Trái với đạo thường: Lỗi đạo làm con.

Từ gần giống