Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Chất lỏng bài tiết ra từ thận; nước tiểu: "Niệu" là một từ chuyên môn, thường dùng trong y học để chỉ nước tiểu, chất lỏng do thận bài tiết và được thải ra ngoài qua đường tiết niệu.

2. Tính từ:

   • Thuộc về hoặc liên quan đến nước tiểu hoặc hệ thống bài tiết nước tiểu: "Niệu" khi dùng như một yếu tố cấu tạo từ ghép, mang ý nghĩa liên quan đến đường tiểu, hệ tiết niệu.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (ít dùng độc lập, thường thấy trong văn bản y khoa):

  • Xét nghiệm niệu cho thấy có vấn đề về thận. (Xét nghiệm nước tiểu cho thấy có vấn đề về thận.)

• Tính từ (trong từ ghép chuyên ngành):

  • Bệnh nhân được chẩn đoán mắc chứng niệu đạo hẹp. (Bệnh nhân được chẩn đoán mắc chứng đường tiểu hẹp.)
  • Hệ niệu dục bao gồm các cơ quan bài tiết và sinh sản. (Hệ tiết niệu - sinh dục bao gồm các cơ quan bài tiết và sinh sản.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Bí niệu": tình trạng không thể đi tiểu được, thường do tắc nghẽn đường tiểu.
  • Sau phẫu thuật, bệnh nhân có thể gặp phải chứng bí niệu.
• "Đái niệu" (cũ): một cách nói khác của "tiểu tiện" hoặc "đi tiểu".
  • Trong y văn cổ, "đái niệu" dùng để chỉ hành động đi tiểu.

Biến thể và từ liên quan

• Niệu đạo (danh từ): ống dẫn nước tiểu từ bàng quang ra ngoài cơ thể.
• Niệu quản (danh từ): hai ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang.
• Tiết niệu (danh từ): quá trình bài tiết nước tiểu; thường dùng trong "hệ tiết niệu".
• Niệu học (danh từ): chuyên ngành y khoa nghiên cứu về hệ tiết niệu.
• Rò niệu (danh từ): một loại đường rò bất thường thông ra da từ đường tiết niệu.

Từ đồng nghĩa/Gần nghĩa

• Nước tiểu (danh từ): từ thông dụng, phổ biến hơn để chỉ chất lỏng bài tiết này.
• Thủy (danh từ, trong y học cổ truyền): đôi khi được dùng với nghĩa tương tự.

Lưu ý sử dụng

• Từ "niệu" hầu như không bao giờ được dùng độc lập trong ngôn ngữ nói hàng ngày. Nó chủ yếu xuất hiện với vai trò là một yếu tố Hán-Việt cấu tạo nên các thuật ngữ y học chuyên môn (như các ví dụ ở trên).
• Trong giao tiếp thông thường, người ta dùng từ "nước tiểu" hoặc các từ thông tục khác. Việc dùng từ "niệu" một mình có thể gây khó hiểu.