phụ chính
Định nghĩa
- Danh từ:
- Người giúp vua hoặc người đứng đầu điều hành công việc triều chính: "phụ chính" chỉ chức quan có nhiệm vụ hỗ trợ, phụ tá cho vua hoặc người cầm quyền trong việc cai trị đất nước, đặc biệt khi vua còn nhỏ tuổi hoặc vắng mặt.
- Chức vụ trong triều đình phong kiến: "phụ chính" là một chức danh lịch sử, thường được giao cho các đại thần có uy tín và năng lực.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Thời nhà Nguyễn, Tùng Thiện Vương là một trong những phụ chính đại thần. (Tùng Thiện Vương là người phụ tá cho vua trong việc triều chính.)
- Chức phụ chính thường được trao cho các quan đại thần có kinh nghiệm. (Chức vụ này dành cho những người có khả năng hỗ trợ quản lý đất nước.)
Các cách sử dụng nâng cao
"phụ chính đại thần": quan lớn giữ chức phụ chính, có quyền lực cao trong triều.
- Các phụ chính đại thần thường họp bàn việc nước. (Những quan lớn giúp vua điều hành triều chính thường thảo luận các vấn đề quốc gia.)
"phụ chính vương": tước vị dành cho người thân vương được giao nhiệm vụ phụ chính.
- Phụ chính vương Tuy Lý là người có công lớn trong triều. (Vị vương gia này đã hỗ trợ vua trong việc cai trị.)
Biến thể và từ gần giống
Phụ tá (danh từ): người giúp việc, hỗ trợ cấp trên.
- Ông ấy là phụ tá đắc lực của thủ tướng. (Ông ấy là người hỗ trợ hiệu quả cho thủ tướng.)
Phụ chánh (danh từ): biến thể chính tả khác của "phụ chính", cùng nghĩa.
- Sách cũ ghi là "phụ chánh" thay vì "phụ chính". (Từ này có hai cách viết nhưng nghĩa giống nhau.)
Từ đồng nghĩa
- Phụ tá: người giúp việc, hỗ trợ trong công việc.
- Tể tướng (trong bối cảnh cụ thể): quan đứng đầu triều chính, có vai trò tương tự nhưng quyền lực cao hơn.
- Thượng thư (trong bối cảnh cụ thể): quan đầu bộ, có thể đảm nhiệm vai trò phụ chính.
Thành ngữ liên quan
(Không có thành ngữ phổ biến trực tiếp liên quan đến "phụ chính". Tuy nhiên, trong văn học lịch sử, có thể gặp cụm từ:) - Phụ chính nhiếp chính: vừa làm phụ chính vừa tạm thời nắm quyền cai trị. Thái hậu nhiếp chính, cùng các phụ chính đại thần quản lý triều đình. (Thái hậu tạm thời cai trị, cùng các quan phụ tá vua.)