quy ninh là về hỏi thăm sức khoẻ của cha mẹ
Định nghĩa
- Cụm từ cố định (Thành ngữ): "Quy ninh" là một thành ngữ Hán Việt, chỉ hành động trở về quê nhà để thăm hỏi, chăm sóc sức khỏe và báo hiếu với cha mẹ.
Ví dụ sử dụng
- Thành ngữ:
- Sau nhiều năm làm ăn xa, anh ấy quyết định quy ninh để phụng dưỡng song thân. (Sau nhiều năm làm ăn xa, anh ấy quyết định trở về quê nhà để phụng dưỡng cha mẹ.)
- Tục quy ninh ngày Tết thể hiện nét đẹp truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc. (Tục trở về thăm cha mẹ ngày Tết thể hiện nét đẹp truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Lòng quy ninh": tấm lòng mong muốn được trở về thăm cha mẹ, thể hiện đạo hiếu.
- Dù công việc bận rộn, lòng quy ninh trong anh lúc nào cũng tha thiết. (Dù công việc bận rộn, tấm lòng muốn về thăm cha mẹ trong anh lúc nào cũng tha thiết.)
Biến thể và từ gần giống
- Quy (động từ): trở về, quay trở lại.
- Quy hương: trở về quê hương.
- Ninh (tính từ): yên ổn, bình an. Trong ngữ cảnh này, "ninh" hàm ý làm cho cha mẹ được yên lòng, an tâm.
- Báo ninh: báo tin cho cha mẹ biết mình được bình an.
Từ đồng nghĩa
- Về thăm cha mẹ: cách nói thuần Việt, có nghĩa tương tự.
- Báo hiếu: báo đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.
- Phụng dưỡng: chăm sóc, phục vụ (cha mẹ, người lớn tuổi).
Giải thích thành ngữ
- Cấu trúc và nguồn gốc: Thành ngữ này có gốc Hán Việt.
- "Quy" (歸): nghĩa là trở về.
- "Ninh" (寧): nghĩa là yên ổn, an lòng.
- Ghép lại, "quy ninh" mang ý nghĩa trở về (quê) để (làm cho) cha mẹ được yên lòng, an tâm, cụ thể là qua việc thăm hỏi, chăm sóc sức khỏe. Đây là một biểu hiện quan trọng của chữ "hiếu" trong văn hóa truyền thống.