Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Hoàn toàn tắt, không còn chút ánh sáng, lửa hoặc hoạt động nào: "tắt ngóm" diễn tả trạng thái một vật (như lửa, đèn) hoặc một hiện tượng (như âm thanh, sự sống) đã ngừng hẳn, không còn dấu hiệu tồn tại.
   • Mang tính khẩu ngữ (thân mật, thông tục): từ này thường dùng trong giao tiếp hàng ngày, không trang trọng.

Ví dụ sử dụng

• Về lửa, đèn:

  • Ngọn lửa trong bếp đã tắt ngóm từ lâu. (Ngọn lửa đã hoàn toàn tắt, không còn tia sáng hay hơi ấm nào.)
  • Đèn pin tắt ngóm khi chúng tôi đang ở trong hang. (Đèn pin ngừng hoạt động hoàn toàn, để lại bóng tối.)

• Về âm thanh, hoạt động:

  • Tiếng nhạc trong quán cà phê tắt ngóm sau cú mất điện. (Âm nhạc ngừng hẳn, không còn tiếng động nào.)
  • Động cơ xe tắt ngóm giữa đường. (Xe ngừng chạy hoàn toàn, không thể khởi động lại.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tắt ngóm" dùng với nghĩa bóng: chỉ sự kết thúc đột ngột, dứt khoát của một quá trình hoặc hy vọng.
  • Niềm hy vọng của anh ấy tắt ngóm sau tin dữ. (Hy vọng biến mất hoàn toàn, không còn tia sáng nào.)
  • Cuộc trò chuyện tắt ngóm khi cô ấy rời đi. (Cuộc nói chuyện ngừng hẳn, không ai nói thêm gì.)

Biến thể và từ gần giống

• Tắt (động từ): ngừng hoạt động, không còn sáng hoặc cháy.
  • Đèn tắt rồi. (Đèn không còn sáng.)
• Ngóm (tính từ, ít dùng): trạng thái tắt hoàn toàn, không còn tia lửa.
  • Lửa đã ngóm. (Lửa đã tắt hẳn.)
• Tắt ngấm (tính từ): hoàn toàn tắt, không còn dấu hiệu, gần nghĩa với "tắt ngóm".
  • Ngọn nến tắt ngấm trong gió. (Ngọn nến tắt hẳn, không le lói.)

Từ đồng nghĩa

• Tắt hẳn: hoàn toàn ngừng hoạt động, không thể phục hồi.
  • Lửa tắt hẳn sau cơn mưa. (Lửa không còn cháy nữa.)
• Tắt lịm: tắt một cách đột ngột, yếu ớt.
  • Tiếng đàn tắt lịm trong không gian. (Âm thanh ngừng lại đột ngột.)
• Chết ngóm (khẩu ngữ): chết hẳn, không còn sự sống (dùng cho máy móc hoặc sinh vật).
  • Cái máy tính chết ngóm sau khi cắm nhầm nguồn. (Máy tính hỏng hoàn toàn.)

Thành ngữ liên quan

• Tắt ngóm như tắt đèn: diễn tả sự kết thúc nhanh chóng, hoàn toàn, không để lại dấu vết.
  • Công việc của họ tắt ngóm như tắt đèn sau khi mất vốn. (Mọi thứ kết thúc đột ngột, không còn hy vọng.)