Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Người ngốc nghếch nhưng có óc thực tế: "Thằng Bờm" là một nhân vật trong truyện cổ tích dân gian Việt Nam, biểu tượng cho một người có vẻ ngoài ngờ nghệch, khờ khạo nhưng bên trong lại có sự khôn ngoan, thực tế và biết giữ lấy cái có giá trị thực sự với mình.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Anh ta cứ cười khì khì, trông như thằng Bờm vậy. (Anh ta cứ cười khì khì, trông ngốc nghếch như nhân vật Bờm vậy.)
  • Đừng tưởng nó ngốc, nó là thằng Bờm đấy, biết giữ cái quạt mo của mình lắm. (Đừng tưởng nó ngốc, nó là người ngốc mà khôn đấy, biết giữ thứ quý giá của mình lắm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Khôn như thằng Bờm": Cách nói mỉa mai, khen ngợi sự khôn ngoan thực tế, thiết thực của một người, thường là sau khi họ từ chối một lời đề nghị hấp dẫn nhưng không thiết thực để giữ lấy thứ có giá trị với bản thân.

  • Ai cũng dụ đổi cổ phần, nhưng ông ấy khôn như thằng Bờm, nhất quyết giữ lại. (Ai cũng dụ đổi cổ phần, nhưng ông ấy rất khôn ngoan và thực tế, nhất quyết giữ lại.)

• "Làm thằng Bờm": Hành động từ chối những lợi ích xa vời, phù phiếm để bám lấy cái thiết thực, có ích cho mình.

  • Thôi, tôi làm thằng Bờm, giữ tiền mặt cho chắc. (Thôi, tôi chọn cách thực tế, giữ tiền mặt cho an toàn.)

Biến thể và từ gần giống

• Bờm (danh từ, thân mật): Cách gọi tắt, thân mật hơn của "thằng Bờm".
  • Nó đúng là đồ Bờm, chả biết đổi chác gì cả. (Nó đúng là người khờ mà khôn, chẳng chịu đổi lấy thứ gì cả.)

Từ đồng nghĩa

• Ngốc mà khôn: Cách nói dân gian khác có nghĩa tương tự, chỉ người có vẻ ngoài khờ khạo nhưng bên trong khôn ngoan, thực tế.
• Khôn trong cái ngốc: Diễn tả sự khôn ngoan ẩn sau vẻ ngoài ngốc nghếch.

Thành ngữ liên quan

• "Thằng Bờm có cái quạt mo / Phú ông xin đổi ba bò chín trâu": Trích dẫn từ câu chuyện cổ, dùng để nhắc đến việc biết giá trị thực sự của thứ mình đang có và từ chối những lời trao đổi có vẻ hời nhưng không thiết thực.
  • Cứ như thằng Bờm có cái quạt mo ấy, dù ai nói ngả nói nghiêng cũng không nghe. (Cứ như nhân vật Bờm giữ cái quạt mo ấy, dù ai thuyết phục thế nào cũng không nghe.)

1. Người ngốc nghếch nhưng có óc thực tế.