thiển

Dòng sông này khá thiển, mùa khô có thể lội qua được.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Nông cạn, không sâu sắc: Dùng để chỉ kiến thức, hiểu biết, tầm nhìn hoặc suy nghĩ chỉ ở bề mặt, không đi vào bản chất, chiều sâu.
   • Cạn, không sâu (về mặt vật lý): Dùng để chỉ độ sâu của vật thể (như sông, hồ, lòng chảo) ở mức thấp, ít nước.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Anh ta có cái nhìn rất thiển cận về vấn đề này. (Anh ta có cái nhìn rất nông cạn, hạn hẹp về vấn đề này.)
  • Trình độ hiểu biết thiển lậu sẽ khó mà tiến xa được. (Trình độ hiểu biết nông cạn, lạc hậu sẽ khó mà tiến xa được.)
  • Dòng sông này khá thiển, mùa khô có thể lội qua được. (Dòng sông này khá cạn, mùa khô có thể lội qua được.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thiển kiến": ý kiến nông cạn, cách nhìn hạn hẹp (thường dùng khiêm tốn để chỉ ý kiến của bản thân).

  • Theo thiển kiến của tôi, chúng ta nên làm từ từ. (Theo ý kiến nông cạn của tôi, chúng ta nên làm từ từ.)

• "Thiển cận": nhìn gần, tầm nhìn hạn hẹp, chỉ thấy cái lợi trước mắt mà không thấy xa.

  • Chính sách thiển cận đó đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. (Chính sách chỉ thấy trước mắt đó đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.)

• "Thiển ý": ý nghĩ nông cạn (cách nói khiêm tốn).

  • Thiển ý của tôi là vậy, xin mọi người góp ý. (Ý nghĩ nông cạn của tôi là vậy, xin mọi người góp ý.)

Biến thể và từ gần giống

• Nông cạn (tính từ): đồng nghĩa với "thiển" về nghĩa bóng (kiến thức, suy nghĩ không sâu).
• Cạn (tính từ): đồng nghĩa với "thiển" về nghĩa đen (độ sâu vật lý thấp).
• Hời hợt (tính từ): chỉ sự qua loa, không kỹ lưỡng, không sâu sát.
• Thiển lậu (tính từ): vừa nông cạn vừa lạc hậu.

Từ đồng nghĩa

• Nông: cạn, không sâu (dùng cho cả nghĩa đen và nghĩa bóng).
• Hạn hẹp: có giới hạn, không rộng mở (thường dùng cho tầm nhìn, suy nghĩ).
• Nông nổi: thiếu chín chắn, suy nghĩ không thấu đáo.

Từ trái nghĩa

• Sâu sắc: có chiều sâu về tư tưởng, tình cảm, hiểu biết.
• Thâm thúy: sâu sắc và tinh tế.
• Uyên thâm: sâu rộng một cách đáng kính (thường nói về học vấn).
• Sâu (về mặt vật lý): có độ sâu lớn.

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• "Tài sơ trí thiển": tài năng mỏng manh, trí tuệ nông cạn (thành ngữ Hán Việt, dùng để tự khiêm về năng lực bản thân).
  • Tôi chỉ là kẻ tài sơ trí thiển, không dám nhận trọng trách này. (Tôi chỉ là người tài mỏng trí cạn, không dám nhận trọng trách này.)