tấp
Định nghĩa
- Động từ (phương ngữ):
- Đỗ, dừng lại một cách vội vã hoặc tạm thời: "tấp" chỉ hành động cho xe cộ, tàu thuyền tấp vào lề đường, bến bờ để dừng lại, thường là nhanh chóng hoặc không theo kế hoạch.
- Hướng về một phía, nghiêng về một bên: "tấp" còn mang nghĩa di chuyển hoặc xoay hướng đột ngột về một phía.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Xe buýt tấp vào bến đón khách. (Xe buýt dừng lại ở bến để đón khách, thường là nhanh chóng.)
- Cô ấy tấp xe vào lề rồi mở cửa bước xuống. (Cô ấy cho xe dừng sát lề đường và mở cửa.)
- Thuyền tấp vào bờ sau cơn bão. (Thuyền dừng lại gần bờ để tránh gió bão.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "tấp vào": diễn tả hành động dừng lại hoặc hướng đến một địa điểm cụ thể, thường là tạm thời.
- Anh ta tấp vào quán nước ven đường nghỉ chân. (Anh ta dừng lại ở quán nước để nghỉ ngơi.)
- "tấp nể": (phương ngữ) biểu thị sự vội vàng, hối hả.
- Làm gì mà tấp nể thế? (Sao mà vội vàng quá vậy?) — lưu ý: từ này ít phổ biến, có thể là biến thể của "tấp tểnh" hoặc "tất bật".
Biến thể và từ gần giống
- Tắp (động từ, phương ngữ): đồng nghĩa với "tấp", chỉ hành động dừng lại hoặc hướng về phía nào đó.
- Xe tắp vào lề. (Xe dừng sát lề.)
- Tấp tểnh (tính từ): vội vàng, hấp tấp, không cẩn thận.
- Làm việc tấp tểnh dễ hỏng việc. (Làm vội vàng dễ gây sai sót.)
Từ đồng nghĩa
- Đỗ: dừng xe lại ở một nơi cố định.
- Dừng: ngừng chuyển động, không di chuyển nữa.
- Ghé: hướng về, tạt vào một địa điểm nào đó, thường là ngắn hạn.
- Nghiêng: (khi nói về hướng) hướng về một phía.
Thành ngữ liên quan
- Tấp vào lề: dừng xe sát lề đường, thường là để tránh hoặc chờ đợi.
- Tài xế tấp vào lề để kiểm tra lốp. (Tài xế cho xe dừng sát lề để kiểm tra bánh xe.)
- Tấp vào bờ: thuyền bè dừng lại gần bờ, thường là để neo đậu hoặc tránh nguy hiểm.
- Sau chuyến đi dài, thuyền tấp vào bờ nghỉ ngơi. (Thuyền dừng lại gần bờ sau hành trình dài.)