tỏe

Hoa phượng đỏ tỏe ra như một chiếc ô khổng lồ.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Phát tán ra nhiều phía, lan ra nhiều hướng: "tỏe" chỉ hành động của một vật hoặc hiện tượng từ một điểm trung tâm phân tán ra xung quanh, thường là các tia, ngọn, hoặc mảnh vụn.
   • Bung ra, xòe ra: "tỏe" cũng được dùng để mô tả trạng thái mở rộng, bung ra từ trạng thái gọn gàng, tập trung.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Ngọn lửa tỏe ra thành nhiều tia lửa nhỏ. (Ngọn lửa từ một điểm phát tán ra nhiều hướng.)
  • Cái ô bị hỏng, các nan tỏe ra lung tung. (Các nan ô xòe ra, không còn gọn gàng.)
  • Mảnh thủy tinh vỡ tỏe ra khắp sàn nhà. (Các mảnh vụn phân tán ra nhiều phía.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tỏe ra": cụm từ nhấn mạnh hướng phân tán của hành động.
  • Bụi nước tỏe ra từ vòi phun. (Bụi nước phân tán ra nhiều phía từ vòi.)
• "tỏe tàn": trạng thái bung ra, xòe ra không theo trật tự (thường dùng cho cây cối, vật liệu).
  • Cành cây khô tỏe tàn sau cơn bão. (Các cành cây bung ra, xòe ra không đều.)

Biến thể và từ gần giống

• Tòe (tính từ): trạng thái lệch lạc, không thẳng, hoặc lan ra không đều — thường dùng trong ngữ cảnh không chính thức, mang tính địa phương.
  • Chữ viết tòe ra. (Chữ viết lan ra, không ngay ngắn.)

Từ đồng nghĩa

• Xòe: mở rộng ra, bung ra (thường dùng cho vật mềm như tay, lá).
  • Tay cô ấy xòe ra để đón nhận. (Bàn tay mở rộng.)
• Tán: phân tán ra nhiều phía (thường dùng cho ánh sáng, âm thanh).
  • Ánh sáng tán ra từ đèn. (Ánh sáng phân tán.)
• Bung: phá vỡ trạng thái gọn gàng, mở ra.
  • Quả bóng bung ra. (Quả bóng nổ và xòe ra.)

Thành ngữ liên quan

• Tỏe như chong chóng: miêu tả trạng thái phân tán mạnh mẽ, nhanh chóng ra nhiều hướng.
  • Mảnh vụn tỏe như chong chóng khi bom nổ. (Các mảnh vụn phân tán rất nhanh và rộng.)