Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Không có nguyên nhân, không có lý do: "vô cố" chỉ hành động hoặc sự việc xảy ra mà không có động cơ, lý do rõ ràng, thường mang tính bột phát hoặc tùy tiện.

2. Phó từ:

   • Một cách không có lý do: Dùng để bổ nghĩa cho động từ, chỉ cách thức thực hiện hành động mà không có nguyên nhân hợp lý.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Hai đứa trẻ vô cố đánh nhau. (Hai đứa trẻ đánh nhau mà không có lý do gì.)
  • Anh ta nổi giận vô cố khiến mọi người ngạc nhiên. (Anh ta nổi giận không vì lý do nào, làm mọi người bất ngờ.)

• Phó từ:

  • Cô ấy khóc vô cố giữa đám đông. (Cô ấy khóc mà không có lý do rõ ràng giữa đám đông.)
  • Họ cãi nhau vô cố, chẳng ai hiểu chuyện gì. (Họ cãi nhau một cách vô lý, không ai hiểu nguyên nhân.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "vô cố gây sự": chủ động tạo ra xung đột mà không có lý do chính đáng.

  • Kẻ say rượu thường vô cố gây sự với người qua đường. (Người say rượu hay tạo ra xung đột vô lý với người khác.)

• "vô cố bỏ đi": rời bỏ một nơi hoặc tình huống mà không có lý do.

  • Anh ấy vô cố bỏ đi giữa cuộc họp. (Anh ấy rời cuộc họp mà không có lý do.)

Biến thể và từ gần giống

• Vô cớ (tính từ): không có căn cứ, không có lý do — từ đồng nghĩa phổ biến hơn với "vô cố" trong tiếng Việt hiện đại.

  • Cô ấy bị trách móc vô cớ. (Cô ấy bị trách móc không có lý do.)

• Hữu cố (tính từ): có nguyên nhân, có lý do — trái nghĩa của "vô cố".

  • Hành động hữu cố mới đáng được xem xét. (Hành động có lý do mới đáng được xem xét.)

Từ đồng nghĩa

• Vô cớ: không có lý do, không có nguyên nhân.
• Vô lý: không hợp lý, không có cơ sở.
• Bất chợt: xảy ra đột ngột, không có dự tính.

Thành ngữ liên quan

• Vô cố vô tội: hoàn toàn không có lý do và không có tội lỗi (thường dùng trong văn chương cổ).
  • Hắn ta bị kết án vô cố vô tội. (Hắn ta bị kết án dù không có lý do và vô tội.)