vô lại

Định nghĩa

Danh từ:
- Kẻ lưu manh, bất lương: "vô lại" chỉ người không có lương tâm, hành xử một cách xấu xa, thường gây rối trật tự hoặc làm điều ác.
- Đồ côn đồ, du côn: từ này dùng để miệt thị những kẻ sống buông thả, không có đạo đức, hay quấy phá.
Tính từ:
- Có tính chất lưu manh, xấu xa: dùng để mô tả hành vi, thái độ của một người hoặc một nhóm người thiếu đạo đức, bất chấp pháp luật.
- Đê tiện, hèn hạ: chỉ những hành động trái với chuẩn mực xã hội, đáng khinh bỉ.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Hắn là một tên vô lại, chuyên đi lừa gạt người già. (Hắn là một kẻ lưu manh, thường lừa đảo người cao tuổi.)
- Nhóm vô lại đó đã bị công an bắt giữ. (Nhóm côn đồ đó đã bị cơ quan chức năng bắt.)
Tính từ:
- Hành vi vô lại của anh ta khiến mọi người phẫn nộ. (Thái độ xấu xa của anh ta làm mọi người tức giận.)
- Đừng chơi với đám người vô lại ấy. (Đừng giao du với nhóm người đê tiện đó.)

Các cách sử dụng nâng cao

"vô lại chính trị": chỉ những kẻ lợi dụng chính trị để trục lợi cá nhân, hành xử thiếu đạo đức.
- Những tên vô lại chính trị thường hứa hẹn suông để lấy phiếu bầu. (Những kẻ lưu manh trong chính trị thường đưa ra lời hứa rỗng để được ủng hộ.)
"trò vô lại": hành động gian trá, lừa lọc.
- Đó là trò vô lại để chiếm đoạt tài sản. (Đó là hành vi lừa đảo nhằm cướp của.)

Biến thể và từ gần giống

Lưu manh (danh từ/tính từ): kẻ sống buông thả, hay gây rối — đồng nghĩa gần với "vô lại".
- Hắn là một tên lưu manh khét tiếng. (Hắn là một kẻ côn đồ nổi tiếng.)
Côn đồ (danh từ): kẻ hung hăng, thường dùng bạo lực.
- Đám côn đồ đã đánh nhau ngoài phố. (Nhóm du côn đã ẩu đả trên đường phố.)
Bất lương (tính từ): thiếu lương tâm, không trung thực.
- Người bất lương thường lừa dối người khác. (Kẻ thiếu đạo đức hay nói dối.)

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

Vô lại như chó: so sánh với loài vật để chỉ sự đê tiện, hèn hạ tột cùng.
- Hắn vô lại như chó, không từ thủ đoạn nào. (Hắn hèn hạ đến mức sẵn sàng làm mọi điều xấu xa.)