Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Ở mức độ trung bình, không quá nhiều cũng không quá ít, không quá lớn cũng không quá nhỏ: "vừa phải" chỉ một lượng, kích thước, hoặc mức độ nằm giữa hai thái cực, phù hợp với nhu cầu hoặc hoàn cảnh.
   • Hợp lý, chấp nhận được: Dùng để đánh giá giá cả, yêu cầu, hoặc hành vi là không quá đáng, dễ chịu.

2. Phó từ:

   • Ở mức vừa đủ, không thái quá: "vừa phải" chỉ cách thức thực hiện một hành động với sự điều độ, không quá mức.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Chiếc áo này có kích thước vừa phải, không quá rộng cũng không quá chật. (Chiếc áo có kích thước trung bình, phù hợp với người mặc.)
  • Giá của món hàng này rất vừa phải, ai cũng có thể mua được. (Giá cả hợp lý, không quá cao.)

• Phó từ:

  • Anh ấy ăn uống vừa phải để giữ sức khỏe. (Anh ấy ăn uống có điều độ, không quá nhiều.)
  • Hãy nói chuyện vừa phải thôi, đừng to tiếng quá. (Hãy nói chuyện ở mức độ vừa đủ, không quá ồn ào.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "vừa phải" trong đánh giá phẩm chất: Dùng để chỉ một điều gì đó ở mức chấp nhận được, không xuất sắc nhưng cũng không tệ.

  • Bài kiểm tra của em đạt điểm vừa phải, cần cố gắng hơn. (Điểm số ở mức trung bình, không cao nhưng không thấp.)

• "vừa phải" trong chỉ dẫn hành vi: Khuyên răn người khác hành xử có chừng mực.

  • Trong công việc, anh nên làm việc vừa phải, đừng quá sức. (Làm việc ở mức độ hợp lý, không kiệt sức.)

Biến thể và từ gần giống

• Phải (tính từ): đúng, hợp lý (trong một số ngữ cảnh).

  • Câu trả lời của bạn rất phải. (Câu trả lời đúng đắn, chính xác.)

• Vừa (tính từ): đủ, không thiếu không thừa.

  • Bát cơm này vừa miệng tôi. (Bát cơm có lượng vừa đủ, ngon.)

• Quá đà (tính từ): thái quá, vượt quá mức — trái nghĩa với "vừa phải".

  • Anh ấy nói chuyện quá đà, làm người khác khó chịu. (Anh ấy nói quá nhiều hoặc quá to.)

Từ đồng nghĩa

• Hợp lý: phù hợp với lẽ thường, dễ chấp nhận.
• Điều độ: có chừng mực, không quá mức.
• Trung bình: ở mức giữa, không cao không thấp.

Thành ngữ liên quan

• Vừa phải là tốt: Câu nói khuyên nên sống có chừng mực, không thái quá.

  • Đừng tham lam quá, vừa phải là tốt. (Sống điều độ sẽ mang lại kết quả tốt.)

• Ăn uống vừa phải, làm việc vừa sức: Khuyên răn về lối sống cân bằng.

  • Hãy nhớ ăn uống vừa phải, làm việc vừa sức để khỏe mạnh. (Cần duy trì sự cân bằng trong sinh hoạt.)