víu
Định nghĩa
- Động từ:
- Nắm chặt, bám vào để giữ thăng bằng hoặc để được hỗ trợ: "víu" chỉ hành động nắm hoặc bám vào một vật gì đó (như quần áo, tay, cây cối) để tránh ngã, để di chuyển, hoặc để thể hiện sự phụ thuộc.
- Dựa vào, nhờ cậy: "víu" cũng được dùng theo nghĩa bóng, chỉ việc tìm kiếm sự giúp đỡ hoặc nương tựa trong tình huống khó khăn.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa đen:
- Đứa bé víu áo mẹ không rời. (Đứa trẻ bám chặt vào áo mẹ, không buông ra.)
- Anh ta víu vào cành cây để leo lên bờ. (Anh ta nắm chặt cành cây để làm điểm tựa leo lên bờ.)
Nghĩa bóng:
- Trong lúc khó khăn, cô ấy víu vào lời khuyên của bạn bè. (Cô ấy dựa dẫm, tìm sự giúp đỡ từ lời khuyên của bạn bè.)
- Họ víu vào hy vọng cuối cùng để vượt qua thử thách. (Họ bám víu vào niềm hy vọng mong manh để tiếp tục.)
Các cách sử dụng nâng cao
"víu vào": bám chặt vào một vật hoặc một người để giữ thăng bằng hoặc tìm sự hỗ trợ.
- Người bị nạn víu vào phao cứu sinh. (Người gặp nạn nắm chặt phao để khỏi chìm.)
"víu lấy": nắm lấy một cách vội vã hoặc tuyệt vọng.
- Cô bé víu lấy tay bố khi thấy con chó lạ. (Cô bé nắm chặt tay bố vì sợ hãi.)
"bám víu": (kết hợp với từ "bám") chỉ hành động nương tựa, dựa dẫm vào ai đó hoặc điều gì đó, thường mang sắc thái tiêu cực.
- Anh ta sống bám víu vào gia đình, không tự lập. (Anh ta phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình.)
Biến thể và từ gần giống
- Víu (danh từ, ít dùng): một loại cây leo hoặc vật dùng để móc, nhưng hiếm gặp trong tiếng Việt hiện đại.
- Bám (động từ): dính chặt vào, không rời ra — gần nghĩa với "víu" nhưng mức độ nhẹ hơn.
- Con thạch sùng bám vào tường. (Con thạch sùng dính chặt vào tường.)
Từ đồng nghĩa
- Nắm: cầm chặt trong tay.
- Nắm tay nhau để không lạc. (Cầm tay nhau để tránh đi lạc.)
- Bấu: nắm hoặc cào mạnh vào da thịt hoặc vật gì.
- Mèo bấu vào tay tôi. (Mèo cào mạnh vào tay tôi.)
- Giữ: làm cho không rơi, không mất.
- Giữ chặt dây thừng. (Nắm chặt dây thừng.)
Thành ngữ liên quan
- Víu như đỉa đói: bám chặt không rời, thường dùng để chỉ sự phụ thuộc hoặc phiền toái.
- Nó víu như đỉa đói vào người mẹ. (Nó bám chặt mẹ không buông, giống như con đỉa đói.)