white man's burden
Định nghĩa
Thành ngữ (danh từ): "white man's burden" (gánh nặng của người da trắng) là một khái niệm mang tính chính trị và xã hội, ám chỉ niềm tin sai lầm của người da trắng (đặc biệt là người châu Âu và Bắc Mỹ) rằng họ có trách nhiệm đạo đức hoặc nghĩa vụ phải "khai hóa", "cai quản" và "chăm sóc" các dân tộc không phải da trắng, đặc biệt là ở các thuộc địa. Thuật ngữ này thường được dùng để chỉ trích chủ nghĩa thực dân và tư tưởng ưu việt chủng tộc, bởi nó ngụ ý rằng người da trắng vượt trội hơn và có quyền áp đặt văn hóa, chính trị của mình lên người khác.
Ví dụ sử dụng
- (Đế quốc Anh thường biện minh cho việc xâm chiếm châu Phi và châu Á bằng cách viện dẫn "gánh nặng của người da trắng".)
- (Nhiều nhà sử học cho rằng "gánh nặng của người da trắng" là một hệ tư tưởng phân biệt chủng tộc được dùng để che đậy sự bóc lột các dân tộc bị thuộc địa.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "to take up the white man's burden": nhận lấy gánh nặng của người da trắng (thường mang nghĩa mỉa mai, chỉ trích hành động thực dân).
- The poem "The White Man's Burden" by Rudyard Kipling urged the United States to take up the white man's burden in the Philippines. (Bài thơ "Gánh nặng của người da trắng" của Rudyard Kipling đã thúc giục Hoa Kỳ nhận lấy gánh nặng của người da trắng ở Philippines.)
Biến thể và từ gần giống
- Gánh nặng của kẻ thực dân (colonial burden): cụm từ tương tự nhưng ít mang sắc thái chủng tộc hơn.
- Chủ nghĩa thực dân (colonialism): hệ thống chính trị liên quan trực tiếp đến khái niệm này.
Từ đồng nghĩa
- Trách nhiệm giả tạo (false responsibility): nghĩa vụ được viện dẫn một cách sai lệch.
- Nghĩa vụ khai hóa (civilizing mission): cụm từ mang tính chính trị thường dùng trong bối cảnh thực dân.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
- To bear the burden: chịu gánh nặng (trong bối cảnh này, thường mang nghĩa mỉa mai).
- The colonizers claimed they were bearing the white man's burden, but they were actually exploiting the land. (Những kẻ thực dân tuyên bố họ đang gánh vác gánh nặng của người da trắng, nhưng thực tế họ đang bóc lột vùng đất đó.)
Thành ngữ liên quan
- The burden of the white man: gánh nặng của người da trắng (một biến thể khác của thành ngữ chính).
- The white man's burden of guilt: gánh nặng tội lỗi của người da trắng (ám chỉ sự hối hận về lịch sử thực dân).