Định nghĩa

1. Động từ:
   • Vụt qua nhanh, kèm tiếng rít: "xẹt" chỉ hành động di chuyển với tốc độ rất cao, tạo ra âm thanh the thé hoặc rít đặc trưng.
   • Phụt ra, bắn ra: "xẹt" còn mô tả sự bật ra mạnh mẽ của tia lửa, chất lỏng hoặc khí.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (vụt qua):

  • Viên đạn xẹt qua đầu tôi, suýt trúng. (Viên đạn bay vụt qua đầu tôi với tiếng rít, suýt chạm vào.)
  • Xe đua xẹt ngang qua đường phố. (Chiếc xe đua lao vun vút ngang qua đường.)

• Động từ (phụt ra):

  • Anh ta đánh que diêm xẹt lửa ra. (Anh ta cọ que diêm khiến lửa bật ra mạnh mẽ.)
  • Ống nước bị thủng, nước xẹt ra tung tóe. (Ống nước rách khiến nước phụt ra khắp nơi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xẹt xẹt" (từ láy): chỉ sự vụt qua nhiều lần, liên tiếp, kèm tiếng rít lặp lại.

  • Những viên đạn xẹt xẹt bên tai. (Các viên đạn bay vèo vèo, rít liên tục bên tai.)

• "xẹt lửa": cụm từ chỉ hành động tạo tia lửa bằng cách cọ xát mạnh.

  • Đánh bật lửa xẹt lửa để nhóm bếp. (Cọ bật lửa để tia lửa bắn ra, đốt lửa nấu bếp.)

Biến thể và từ gần giống

• Xịt (động từ): phun ra thành tia hoặc hơi, thường với áp lực yếu hơn.

  • Bình xịt thuốc trừ sâu xịt ra sương mù. (Bình xịt phun thuốc thành dạng sương.)

• Vụt (động từ): bay nhanh, lao đi rất nhanh, thường không kèm tiếng rít.

  • Chiếc xe vụt qua mặt tôi. (Chiếc xe lao nhanh qua trước mặt tôi.)

Từ đồng nghĩa

• Vèo: bay nhanh, lướt nhanh, thường dùng trong văn nói.

  • Đạn bay vèo qua đầu. (Đạn bay rít nhanh qua đầu.)

• Phụt: bắn ra mạnh, phun ra đột ngột.

  • Nước phụt ra từ vòi. (Nước bắn ra mạnh từ vòi.)

Thành ngữ liên quan

• Xẹt như tên bắn: di chuyển cực nhanh, như mũi tên lao đi.
  • Anh ấy chạy xẹt như tên bắn. (Anh ấy chạy nhanh như mũi tên bay.)