xép
Định nghĩa
Danh từ:
- Chỗ lõm vào bờ biển, vịnh nhỏ: "xép" chỉ một vùng nước nhỏ, thường là nơi thuyền bè có thể vào neo đậu.
- Thuyền vào xép để tránh gió lớn. (Thuyền đi vào vịnh nhỏ để tránh gió mạnh.)
- Khu vực hẹp, nhỏ hẹp: "xép" có thể chỉ một không gian nhỏ, thường dùng trong ngữ cảnh địa lý hoặc kiến trúc.
- Căn nhà nằm trong một xép nhỏ ở cuối làng. (Căn nhà nằm trong một khu vực nhỏ hẹp ở cuối làng.)
Tính từ:
- Nhỏ, thứ yếu, phụ: "xép" dùng để chỉ những thứ có kích thước nhỏ hoặc vai trò không chính, thường đi kèm với danh từ.
- Ga xép: nhà ga nhỏ, không phải ga chính.
- Chúng tôi xuống tàu ở ga xép. (Chúng tôi xuống tàu ở nhà ga nhỏ.)
- Phiên chợ xép: phiên chợ phụ, không phải chợ chính.
- Chợ xép họp vào buổi chiều. (Chợ phụ họp vào buổi chiều.)
- Ga xép: nhà ga nhỏ, không phải ga chính.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Xép này rất kín gió, thích hợp cho thuyền nghỉ qua đêm. (Vịnh nhỏ này rất kín gió, thích hợp cho thuyền nghỉ qua đêm.)
- Họ đào một cái xép nhỏ để chứa nước mưa. (Họ đào một cái hố nhỏ để chứa nước mưa.)
Tính từ:
- Đây là đường xép, không phải đường chính. (Đây là đường phụ, không phải đường chính.)
- Cửa hàng xép bán đồ ăn vặt. (Cửa hàng nhỏ bán đồ ăn vặt.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "xép nhà ga": khu vực nhỏ trong nhà ga, thường dùng để chỉ ga phụ.
- Họ chờ tàu ở xép nhà ga. (Họ chờ tàu ở khu vực nhỏ của nhà ga.)
- "xép chợ": khu vực nhỏ trong chợ, hoặc chợ phụ.
- Hàng hóa ở xép chợ thường rẻ hơn. (Hàng hóa ở khu vực phụ của chợ thường rẻ hơn.)
Biến thể và từ gần giống
- Xép xẹp (tính từ): chỉ trạng thái nhỏ bé, thấp kém, thường dùng trong văn nói.
- Cái nhà xép xẹp quá, không đủ chỗ ở. (Cái nhà nhỏ bé quá, không đủ chỗ ở.)
- Lép xép (tính từ): nhỏ nhặt, lặt vặt, thường chỉ chuyện không quan trọng.
- Đừng bận tâm chuyện lép xép đó. (Đừng bận tâm chuyện nhỏ nhặt đó.)
Từ đồng nghĩa
- Nhỏ: chỉ kích thước bé.
- Phụ: chỉ vai trò không chính, thứ yếu.
- Hẻo lánh: chỉ nơi xa xôi, ít người qua lại (dùng cho "xép" như vịnh nhỏ).
Thành ngữ liên quan
- Xép xẹp như con tép: rất nhỏ bé, tầm thường.
- Anh ta chẳng ra gì, xép xẹp như con tép. (Anh ta không có giá trị gì, rất nhỏ bé tầm thường.)