Định nghĩa

1. Động từ:
   • Nghỉ ngơi trong yên lặng, thanh thản: "yên nghỉ" chỉ hành động dừng lại mọi hoạt động, tìm sự bình yên và tĩnh lặng, thường mang sắc thái trang trọng.
   • Chết, qua đời (cách nói trang trọng, tế nhị): "yên nghỉ" được dùng để chỉ cái chết như một sự nghỉ ngơi vĩnh hằng, không còn vất vả, khổ đau.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa thông thường (nghỉ ngơi yên tĩnh):

  • Sau một ngày làm việc mệt nhọc, ông ấy muốn yên nghỉ một lát. (Ông ấy muốn tạm dừng, thư giãn trong yên tĩnh.)
  • Hãy để tâm hồn yên nghỉ sau những sóng gió cuộc đời. (Hãy để tinh thần được bình yên, thanh thản.)

• Nghĩa trang trọng (chỉ cái chết):

  • Người lính ấy đã yên nghỉ tại nghĩa trang liệt sĩ. (Người lính ấy đã qua đời và được an táng tại nghĩa trang.)
  • Cầu mong linh hồn anh được yên nghỉ muôn đời. (Cầu mong linh hồn anh được thanh thản vĩnh hằng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nơi yên nghỉ cuối cùng": cách nói trang trọng chỉ ngôi mộ, nơi chôn cất.

  • Nơi yên nghỉ cuối cùng của ông là một ngọn đồi yên tĩnh. (Ngôi mộ của ông nằm trên đồi, nơi ông được an nghỉ vĩnh viễn.)

• "yên nghỉ ngàn thu": nghỉ ngơi vĩnh viễn, chỉ cái chết.

  • Người nghệ sĩ tài hoa đã yên nghỉ ngàn thu ở tuổi ba mươi. (Người nghệ sĩ ấy qua đời mãi mãi khi còn trẻ.)

Biến thể và từ gần giống

• Nghỉ ngơi (động từ): dừng hoạt động để lấy lại sức — nghĩa thông thường, không mang sắc thái trang trọng.

  • Tôi cần nghỉ ngơi sau chuyến đi dài. (Tôi cần dừng lại để thư giãn.)

• An nghỉ (động từ): nghỉ ngơi yên tĩnh, thường dùng trang trọng như "yên nghỉ".

  • An nghỉ tại quê nhà. (Được chôn cất và yên giấc ở quê hương.)

Từ đồng nghĩa

• An giấc: ngủ yên, thường chỉ cái chết một cách nhẹ nhàng.
• Qua đời: chết, cách nói lịch sự.
• Tạ thế: chết (cách nói trang trọng, cổ xưa).

Thành ngữ liên quan

• Yên nghỉ giấc ngàn thu: chết và được yên giấc vĩnh hằng.
  • Cụ già đã yên nghỉ giấc ngàn thu sau một đời bình dị. (Cụ đã qua đời, kết thúc cuộc đời thanh thản.)