Đạo Chích
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một tên trộm nổi tiếng thời cổ đại Trung Quốc: "Đạo Chích" là danh xưng chỉ một tên trộm cướp khét tiếng trong lịch sử và văn học cổ Trung Hoa, thường được dùng như một biểu tượng cho loại kẻ cướp nguy hiểm, hung ác.
- Tên người em của Liễu Hạ Huệ thời Xuân Thu: Theo một số ghi chép, đây là tên người em cùng mẹ khác cha của Liễu Hạ Huệ (một hiền sĩ nổi tiếng nước Lỗ), cũng là một tên trộm.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Trong sử sách, Đạo Chích thường được nhắc đến như một kẻ đạo tặc hung tợn, đối lập với các bậc thánh nhân.
- Hành vi cướp bóc của hắn ta được ví với Đạo Chích ngày xưa.
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng như một hình tượng ẩn dụ: "Đạo Chích" thường được dùng trong văn chương, lời ăn tiếng nói để ví von, chỉ trích những kẻ trộm cướp có quy mô lớn, thủ đoạn tàn bạo hoặc những kẻ "đạo đức giả", miệng nói lời thánh hiền nhưng hành động xấu xa.
- Bọn chúng ngoài miệng thì nhân nghĩa, nhưng trong lòng toan tính, thực chất là lũ Đạo Chích đội lốt thánh nhân.
Biến thể và từ gần giống
- Đạo tặc (danh từ): kẻ trộm cướp, giặc cướp. (Từ này mang nghĩa rộng và phổ biến hơn "Đạo Chích").
- Thảo khấu (danh từ): giặc cỏ, chỉ loại cướp bóc.
- Lương thử (danh từ): chuột lành, chỉ kẻ trộm vặt.
Từ đồng nghĩa
- Kẻ cướp: người đi cướp đoạt tài sản.
- Tên trộm: kẻ ăn trộm.
- Giặc cướp: kẻ cướp phá, gây họa.
Thành ngữ liên quan
- Đạo Chích chi đạo: (nghĩa đen: đạo của Đạo Chích) chỉ những thủ đoạn, hành vi trộm cướp.
- Thánh nhân/Đạo Chích: một cặp hình tượng đối lập thường dùng trong văn học để so sánh giữa người quân tử, hiền đức và kẻ tiểu nhân, gian ác.
- Trong xã hội ấy, ranh giới giữa thánh nhân và Đạo Chích đôi khi thật mong manh.
- Chỉ tên ăn trộm
- Đạo Chích là tên kẻ trộm có tiếng thời xưa, em Liễu Hạ Huệ người nước Lỗ thời Xuân Thu. Tính người hung tợn, tụ tập đồ đảng đến mấy ngàn người đi ăn trộm trâu bò của cải, cướp đoạt đàn bà con gái, hoành hành thiên hạ. (Theo "Nhân danh đại từ điển", "Từ Hải")
- Tư Mã Thiên trong "Sử ký" cho rằng Đạo chích là tên kẻ trộm nổi danh thời Hoàng Đế. Đến thời Xuân Thu, nhân em Liễu Hạ Huệ cũng là tên trộm khét tiếng nên người đời mới đặt tên cho hắn là Đạo Chích
- Tư Dung vãn: Kìa ai thói tục chẳng răn
- Tiểu tâm Đạo Chích ẩn thân Di Đà