Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một danh tướng lịch sử Việt Nam thời Hậu Trần: "Đặng Dung" là tên của một vị tướng tài ba, trung thành, có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược vào đầu thế kỷ XV.

Thông tin lịch sử

• Thân thế: Ông là con của danh tướng Đặng Tất. Quê gốc ở huyện Thiên Lộc (nay thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh).
• Sự nghiệp: Sau khi thân phụ là Đặng Tất bị vua Giản Định Đế nghe lời gièm pha mà giết hại, Đặng Dung cùng các tướng Nguyễn Cảnh Dị, Nguyễn Súy đưa quân vào Thanh Hóa, rước Trần Quý Khoách (cháu nội vua Trần Nghệ Tông) về Nghệ An lập làm vua, tức vua Trùng Quang Đế. Ông được phong chức Tư mã, trở thành một trong những lãnh đạo chủ chốt của nghĩa quân.
• Chiến công: Ông chỉ huy quân đội Hậu Trần chiến đấu ngoan cường, lập nhiều chiến công ở các trận Mô Độ, Thiên Quan, Thái Già, khiến quân Minh nhiều phen khiếp đảm.
• Kết cục bi tráng: Khi lực lượng suy yếu và bị bắt, trên đường bị áp giải cùng vua Trùng Quang Đế về Kim Lăng (Trung Quốc), ông đã gieo mình xuống biển tự vẫn để giữ trọn khí tiết, thể hiện tinh thần bất khuất.
• Di sản văn hóa: Ông để lại bài thơ chữ Hán nổi tiếng "Thuật hoài" (Tỏ lòng), bày tỏ nỗi lòng uất hận vì thời thế và chí lớn chưa thành, được đánh giá là một trong những áng thơ yêu nước bất hủ của dân tộc.
• Hậu duệ: Dòng dõi của ông về sau có nhiều người đỗ đạt cao, như các tiến sĩ Đặng Đôn Phục, Đặng Công Thiếp... dưới các triều đại Hậu Lê.

Ý nghĩa và giá trị

• Biểu tượng của lòng trung nghĩa và chí khí anh hùng: Tên tuổi Đặng Dung gắn liền với hình ảnh một vị tướng tận trung với vua, với nước, chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và giữ vững khí tiết trước kẻ thù.
• Biểu tượng của tinh thần yêu nước bất khuất: Cuộc đời và cái chết của ông là minh chứng cho chủ nghĩa anh hùng và lòng yêu nước nồng nàn của dân tộc Việt Nam trong những thời khắc cam go nhất của lịch sử.
• Một nhân vật lịch sử - văn hóa: Ông không chỉ là một danh tướng mà còn là một tác giả văn học, để lại di sản tinh thần quý giá qua bài thơ "Thuật hoài".

Từ đồng nghĩa / Cách gọi khác

• Danh tướng Đặng Dung: Cách gọi trang trọng, nhấn mạnh vai trò lịch sử.
• Tư mã Đặng Dung: Cách gọi theo chức tước khi ông phục vụ dưới triều vua Trùng Quang.
• Anh hùng dân tộc Đặng Dung: Cách gọi thể hiện sự tôn vinh.

Trong văn hóa và đời sống

• Trong sử sách: "Đặng Dung" là một nhân vật được ghi chép trong các bộ chính sử Việt Nam như "Đại Việt sử ký toàn thư".
• Trong văn học: Hình tượng và tác phẩm "Thuật hoài" của ông thường được nhắc đến, trích dẫn như một biểu tượng của chí khí và nỗi niềm thời loạn.
• Trong giáo dục: Cuộc đời và sự nghiệp của Đặng Dung thường được giảng dạy như một phần của lịch sử chống ngoại xâm thời Hậu Trần.

1. Danh tướng đời Hậu Trần, không rõ năm sinh, năm mất, quê huyện Thiên Lộc (nay là Can Lộc), tỉnh Hà Tỉnh
2. Thân phụ ông là Đặng Tất bị vua Giản Định nghe lời gièm mà giết chết (Xã Đặng Tất), ông cùng với Nguyễn Cảnh Dị, Nguyễn Súy đem quân vào Thanh Hóa rước Trần Quý Khoách về Nghệ An, lập làm vua tức vua Trùng Quang. Ông được phong làm Tư mã, tiếp tục kháng Minh quyết liệt
3. Trải các trận đánh lớn ở Mô Độ, Thiên Quan, Thái Già,ông từng khiến quân Minh khiếp đảm. Về sau lực lượng suy yếu dần, ông uất hận có bài THUậN HOàI:
4. Với tinh thần hiên ngang bất khuất, ông chiến đấu đến cùng. Lúc sa cơ bị bắt, ông giữ lòng bất khuất, khi chúng áp giải ông và các chiến hữu cùng với vua Trùng Quang về Kim Lăng, nửa đường ông gieo mình xuống biển tự tử
5. Con cháu ông về sau có lắm người danh tiếng, hầu hết đều đỗ tiến sĩ trong các triều Hậu Lê như: Đặng Đôn Phục, Đặng Công Thiếp, Đặng Tòng Củ, Đặng Minh Khiêm, Đặng Công Thận, Đặng Công Điềm.