Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Một vị thần trong thần thoại và tín ngưỡng dân gian Việt Nam, thường được coi là vua của cõi trời hoặc một vị thần tài lộc, may mắn: "Đế Thích" là tên gọi một vị thần quan trọng trong hệ thống thần linh của tín ngưỡng dân gian, biểu tượng cho sự thịnh vượng và quyền uy.
   • Tên gọi khác của Sakra (Thiên chủ Sakra) trong Phật giáo, vị thần cai quản cõi trời Đao Lợi: Trong văn hóa Phật giáo được tiếp biến tại Việt Nam, "Đế Thích" thường được đồng nhất với vị Thiên chủ Sakra (Trời Đế Thích), người bảo hộ và ủng hộ Phật pháp.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Trong đình làng, bức tượng Đế Thích được thờ cúng trang nghiêm. (Tại đình làng, bức tượng Đế Thích được thờ cúng một cách trang nghiêm.)
  • Truyện cổ tích kể rằng Đế Thích thường xuống trần gian để giúp đỡ người lương thiện. (Truyện cổ tích kể rằng Đế Thích thường xuống trần gian để giúp đỡ người lương thiện.)
  • Theo kinh Phật, Đế Thích là vị thần ngự trên cung trời Đao Lợi. (Theo kinh Phật, Đế Thích là vị thần ngự trên cung trời Đao Lợi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Vua Đế Thích": Cách gọi tôn kính, nhấn mạnh địa vị tối cao của vị thần này.

  • Dân gian thường cầu khấn Vua Đế Thích ban cho mưa thuận gió hòa. (Dân gian thường cầu khấn Vua Đế Thích ban cho mưa thuận gió hòa.)

• "Đức Đế Thích": Cách xưng hô thể hiện sự tôn kính.

  • Lễ hội là dịp để nhân dân tưởng nhớ công đức của Đức Đế Thích. (Lễ hội là dịp để nhân dân tưởng nhớ công đức của Đức Đế Thích.)

Biến thể và từ gần giống

• Thiên chủ (danh từ): Vị chúa tể cõi trời, một danh hiệu khác của Đế Thích trong bối cảnh Phật giáo.
• Sakra (danh từ riêng): Tên gốc tiếng Phạn của vị thần này, thường dùng trong văn học Phật giáo chuyên sâu.
• Trời Đế Thích (cụm danh từ): Cách gọi phổ biến, kết hợp yếu tố "Trời" để chỉ rõ không gian cai quản.

Từ đồng nghĩa

• Thiên đế: Vua trời (cách gọi có ý nghĩa tương đương, thường dùng trong văn chương).
• Ngọc Hoàng Thượng đế: Vị thần tối cao trong Đạo giáo và tín ngưỡng dân gian, đôi khi được đồng nhất hoặc so sánh với Đế Thích.

Thành ngữ, điển tích liên quan

• "Cõi trời Đế Thích": Chỉ một nơi chốn cực lạc, giàu sang và đẹp đẽ.

  • Cảnh sắc nơi đây đẹp như cõi trời Đế Thích. (Cảnh sắc nơi đây đẹp như cõi trời Đế Thích.)

• "Lộc Đế Thích": Chỉ sự ban phước, tài lộc dồi dào từ vị thần này.

  • Cầu mong năm mới được hưởng lộc Đế Thích. (Cầu mong năm mới được hưởng lộc Đế Thích.)

1. Tên là Lý Chế, truyền thuyết nói rằng ông là người rất cao cờ, thường được gọi là Vua Đế Thích