Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Người làm công việc phục vụ, hầu hạ trong một gia đình, một chủ thể nào đó: Chỉ một cá nhân có địa vị thấp, phải làm theo mệnh lệnh và phục vụ cho chủ nhân của mình.
   • Người phục vụ, người làm thuê nói chung: Dùng để chỉ những người làm công việc lao động chân tay hoặc phục vụ dưới quyền người khác.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Trong xã hội phong kiến, đày tớ phải hoàn toàn phục tùng chủ nhân.
  • Ông ấy coi mình là đày tớ trung thành của nhân dân.
  • Ngôi nhà lớn này có tới mười đày tớ phục vụ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Làm thân đày tớ": Cụm từ nhấn mạnh thân phận thấp kém, phải phục tùng và chịu sự sai khiến.

  • Dù giàu có, ông ta vẫn cảm thấy mình chỉ là làm thân đày tớ cho những ông chủ nước ngoài.

• "Đày tớ trung thành": Cách nói nhấn mạnh lòng trung thành tuyệt đối, thường dùng trong ngữ cảnh ẩn dụ.

  • Anh ấy tự nguyện trở thành đày tớ trung thành cho lý tưởng cách mạng.

Biến thể và từ gần giống

• Đầy tớ: Cách viết biến thể phổ biến của "đày tớ". Hai từ này đồng nghĩa và có thể thay thế cho nhau.
• Người hầu: Từ gần nghĩa, chỉ người làm công việc hầu hạ trong nhà.
• Gia nhân: Từ cổ, chỉ người giúp việc trong gia đình.

Từ đồng nghĩa

• Người ở: Người làm công, ở trong nhà để phục vụ.
• Tôi tớ: Từ có sắc thái cổ xưa hơn, cũng chỉ người phục vụ, hầu hạ.
• Kẻ hầu: Cách gọi có sắc thái khinh miệt nhẹ hoặc cổ xưa.

Từ trái nghĩa

• Chủ nhân: Người sở hữu, người có quyền sai khiến.
• Ông chủ: Người thuê mướn, quản lý và trả lương cho người làm.

Thành ngữ liên quan

• "Đày tớ lớn hơn ông": Thành ngữ châm biếm chỉ tình huống người phục vụ lại lộng quyền hoặc có ảnh hưởng hơn cả chủ nhân.
• "Làm tôi làm tớ": Cụm từ chỉ việc phải phục vụ, hầu hạ ai đó một cách khúm núm.