đâm đầu
Định nghĩa
- Động từ:
- Lao mình, lao đầu vào một hướng nào đó với tốc độ nhanh và thường thiếu suy nghĩ thận trọng: Hành động di chuyển hoặc lao về phía trước một cách mạnh mẽ, đôi khi bất chấp nguy hiểm.
- Bắt buộc phải làm một việc gì đó, thường là không mong muốn, vì không còn lựa chọn nào khác: Chỉ tình thế bắt buộc, buộc lòng phải hành động theo một hướng đã định, dù biết có thể gặp khó khăn.
Ví dụ sử dụng
- Động từ (nghĩa lao mình):
- Con chim đâm đầu vào cửa kính. (Con chim lao đầu vào cửa kính.)
- Nó đâm đầu vào công việc mà không lên kế hoạch trước. (Nó lao vào công việc mà không lên kế hoạch trước.)
- Động từ (nghĩa bắt buộc phải làm):
- Túng quá, anh ấy đành đâm đầu đi vay nợ. (Túng quá, anh ấy đành buộc lòng đi vay nợ.)
- Không còn cách nào khác, cô ấy phải đâm đầu vào làm việc đó. (Không còn cách nào khác, cô ấy buộc phải làm việc đó.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Đâm đầu vào một việc gì đó": Nhấn mạnh việc bắt đầu hoặc dấn thân vào một công việc, dự án một cách hăng hái, đôi khi hơi liều lĩnh và thiếu chuẩn bị.
- Anh ta đâm đầu vào kinh doanh mà chưa tìm hiểu thị trường. (Anh ta lao vào kinh doanh mà chưa tìm hiểu thị trường.)
- "Đâm đầu ra đi": Cách nói cổ, diễn tả việc buộc phải rời bỏ nơi chốn, ra đi vì hoàn cảnh bắt buộc.
- Vì mất đất, nhiều người nông dân đã phải đâm đầu ra thành phố kiếm sống. (Vì mất đất, nhiều người nông dân đã buộc phải ra thành phố kiếm sống.)
Biến thể và từ gần giống
- Lao đầu (động từ): Có nghĩa tương tự "đâm đầu" (nghĩa lao mình), nhưng ít dùng trong ngữ cảnh "bắt buộc phải làm".
- Nhắm mắt đưa chân (thành ngữ): Có sắc thái tương tự, chỉ việc làm liều, làm một việc gì đó mà không tính toán trước hậu quả.
Từ đồng nghĩa
- Lao vào (động từ): Chỉ hành động xông vào, lao vào một cách nhanh chóng.
- Buộc lòng (cụm động từ): Chỉ việc phải làm do tình thế bắt buộc, tương tự nghĩa thứ hai của "đâm đầu".
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
(Không có cụm động từ riêng biệt phổ biến nào khác ngoài các cách kết hợp đã nêu trong phần ví dụ và sử dụng nâng cao.)
Thành ngữ liên quan
- Đâm lao thì phải theo lao: Thành ngữ này có liên hệ về mặt ý nghĩa, ám chỉ khi đã bắt đầu làm một việc gì đó (thường là mạo hiểm) thì phải tiếp tục làm đến cùng, dù có khó khăn. Nó bổ sung cho ý nghĩa "lao vào" của "đâm đầu".