Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Loại đèn làm bằng giấy, có thể xếp gọn lại được: "đèn xếp" là một loại đèn thủ công, thân đèn được làm từ giấy mỏng, xếp thành nhiều nếp (gấp) theo chiều dọc, tạo hình tròn hoặc hình trụ, có thể thu gọn hoặc mở rộng ra. Đèn thường được thắp sáng bằng nến bên trong, chủ yếu dùng làm đồ chơi cho trẻ em hoặc vật trang trí trong các dịp lễ hội, đặc biệt là Trung thu.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Mỗi dịp Trung thu, các em nhỏ lại rước đèn xếp đi khắp phố. (Vào mỗi dịp Tết Trung thu, trẻ em lại cầm đèn xếp đi dạo khắp các con phố.)
  • Chiếc đèn xếp giấy màu đỏ treo trước cửa nhà tạo không khí lễ hội. (Chiếc đèn xếp bằng giấy màu đỏ treo trước cửa nhà tạo ra không khí lễ hội.)
  • Bà ngoại mua cho tôi một cái đèn xếp hình con cá chép rất đẹp. (Bà ngoại đã mua cho tôi một chiếc đèn xếp hình con cá chép rất đẹp.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đèn xếp Trung thu": cụm từ chỉ loại đèn xếp truyền thống, biểu tượng được sử dụng phổ biến trong Tết Trung thu của Việt Nam.

  • Phố Hàng Mã Hà Nội bán rất nhiều loại đèn xếp Trung thu đủ hình thù. (Phố Hàng Mã ở Hà Nội bán rất nhiều loại đèn xếp Trung thu với đủ các hình dáng khác nhau.)

• "rước đèn xếp": hoạt động vui chơi truyền thống của trẻ em, cầm đèn xếp đã thắp sáng đi chơi trong đêm Trung thu.

  • Tối nay, khu phố tổ chức cho các cháu thiếu nhi rước đèn xếp quanh khu. (Tối nay, khu phố tổ chức cho các em thiếu nhi cầm đèn xếp đi diễu hành quanh khu vực.)

Biến thể và từ liên quan

• Đèn lồng (danh từ): một loại đèn trang trí có khung, bọc vải hoặc giấy, thường cố định, không xếp gọn được. "Đèn xếp" là một dạng đặc biệt của đèn lồng giấy.
• Đèn kéo quân (danh từ): một loại đèn Trung thu đặc biệt, khi thắp sáng, hơi nóng làm quay các hình cắt giấy bên trong, tạo hiệu ứng bóng chuyển động.
• Đèn ông sao (danh từ): một loại đèn Trung thu truyền thống khác của Việt Nam, có khung tre hình ngôi sao năm cánh bọc giấy bóng kính.

Từ đồng nghĩa

• Lồng đèn giấy xếp: cách gọi mô tả chi tiết hơn về chất liệu và đặc điểm.
• Đèn lồng xếp: cách gọi kết hợp, nhấn mạnh đặc điểm có thể xếp lại.

Thành ngữ/Tục ngữ liên quan

1. d. Đèn bằng giấy xếp thành nếp, hình tròn hoặc hình trụ, thường thắp nến, dùng làm đồ chơi cho trẻ em hoặc để trang trí.