đăm chiêu
Định nghĩa
- Tính từ:
- Trầm ngâm, suy tư sâu sắc: "đăm chiêu" mô tả trạng thái suy nghĩ chăm chú, tập trung cao độ vào một vấn đề nào đó, thường thể hiện ra nét mặt.
- Có vẻ lo âu, phiền muộn: "đăm chiêu" cũng có thể diễn tả vẻ mặt trầm mặc, ưu tư, như đang chất chứa một nỗi niềm hay mối bận tâm.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Anh ấy ngồi một mình, vẻ mặt đăm chiêu nhìn ra cửa sổ. (Anh ấy ngồi một mình, vẻ mặt trầm ngâm nhìn ra cửa sổ.)
- Sau khi nghe tin, ông ấy trở nên đăm chiêu suốt cả ngày. (Sau khi nghe tin, ông ấy trở nên ưu tư suốt cả ngày.)
- Nét mặt đăm chiêu của cô gái khiến mọi người không dám làm phiền. (Nét mặt đầy suy tư của cô gái khiến mọi người không dám làm phiền.)
Các cách sử dụng nâng cao
"trầm tư đăm chiêu": cụm từ nhấn mạnh trạng thái suy nghĩ sâu lắng, trầm mặc.
- Ông lão ngồi trầm tư đăm chiêu bên bếp lửa. (Ông lão ngồi suy tư sâu lắng bên bếp lửa.)
"đăm chiêu suy nghĩ": diễn tả hành động suy nghĩ với vẻ mặt tập trung, nghiêm túc.
- Cậu bé đăm chiêu suy nghĩ về bài toán khó. (Cậu bé chăm chú suy nghĩ về bài toán khó.)
Biến thể và từ gần giống
Đăm đăm (tính từ): chăm chú nhìn một cách tập trung, thường thể hiện sự chú ý cao độ hoặc một cảm xúc mãnh liệt (như giận dữ, buồn bã).
- Ánh mắt đăm đăm nhìn về phía chân trời. (Ánh mắt chăm chú nhìn về phía chân trời.)
Trầm ngâm (tính từ): có nghĩa tương tự, chỉ trạng thái im lặng và suy nghĩ sâu xa.
- Ưu tư (tính từ): mang sắc thái lo âu, phiền muộn rõ hơn.
Từ đồng nghĩa
- Trầm tư: suy nghĩ sâu lắng, yên lặng.
- Băn khoăn: có điều lo nghĩ, chưa yên tâm.
- Phiền muộn: buồn rầu, có điều lo lắng.
Từ trái nghĩa
- Vui vẻ: có tâm trạng phấn chấn, hớn hở.
- Thư thái: thoải mái, nhẹ nhàng, không lo âu.
- Rạng rỡ: tươi sáng, vui tươi (thường nói về nét mặt).
Thành ngữ, cụm từ liên quan
Mặt mày đăm chiêu: thành ngữ mô tả khuôn mặt thể hiện rõ sự suy tư hoặc lo lắng.
- Sự việc xảy ra khiến anh ấy mặt mày đăm chiêu. (Sự việc xảy ra khiến anh ấy có khuôn mặt đầy ưu tư.)
Ngồi đăm chiêu: cụm từ chỉ hành động ngồi một chỗ trong trạng thái suy nghĩ miên man.
- Bà cụ thường ngồi đăm chiêu ở góc sân mỗi buổi chiều. (Bà cụ thường ngồi trầm ngâm ở góc sân mỗi buổi chiều.)