Định nghĩa

1. Động từ:
   • Bịa đặt, thêm thắt những chi tiết không có thật vào một câu chuyện, một sự việc: Hành động cố ý sáng tạo ra hoặc thêm vào những thông tin sai sự thật, nhằm mục đích xấu như vu khống, bôi nhọ hoặc gây hiểu lầm.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Anh ta thường xuyên đơm đặt những câu chuyện về đồng nghiệp để hạ thấp uy tín của họ.
  • Đừng tin vào những tin đồn đó, chúng chỉ là do người ta đơm đặt mà thôi.
  • Bài báo đó đã bị kiện vì tội đơm đặt thông tin, gây tổn hại đến danh dự cá nhân.

Các cách sử dụng nâng cao

• "đơm đặt chuyện": bịa đặt ra một câu chuyện, sự việc.
  • Hắn chuyên đi đơm đặt chuyện để chia rẽ mọi người.
• "đơm đặt điều tiếng": bịa đặt những lời đồn không hay, những tai tiếng về ai đó.
  • Cô ấy rất đau khổ vì bị kẻ xấu đơm đặt điều tiếng.

Biến thể và từ gần giống

• Bịa đặt (động từ): có nghĩa tương tự, chỉ việc bịa ra điều không có thật.
• Thêu dệt (động từ): thêm thắt, tô vẽ cho câu chuyện thêm ly kỳ, thường hàm ý ít nghiêm trọng hơn "đơm đặt".
• Vu khống (động từ): bịa đặt những điều xấu với mục đích hãm hại người khác một cách có chủ ý rõ ràng.

Từ đồng nghĩa

• Bịa chuyện: bịa ra chuyện.
• Dựng chuyện: dựng lên, bịa ra một câu chuyện.
• Bịa tạc: (ít dùng) bịa ra, tạo ra từ trí tưởng tượng.

Từ trái nghĩa

• Kể đúng sự thật: thuật lại chính xác sự việc.
• Tường thuật trung thực: mô tả một cách trung thực, khách quan.
• Xác nhận: công nhận điều gì đó là đúng sự thật.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Đơm đặt bịa chuyện: (cụm từ thường đi cùng) nhấn mạnh hành vi bịa đặt trắng trợn.
  • Kẻ nào đơm đặt bịa chuyện rồi cũng sẽ bị lộ mặt.
• Lời đơm đặt không đáng tin: ý nói những thông tin bịa đặt thì không có giá trị, không nên tin theo.