Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Đạo đức và lẽ phải: "đạo lí" chỉ hệ thống các nguyên tắc, chuẩn mực về đạo đức và lẽ phải trong xã hội, hướng dẫn con người hành xử đúng đắn, tốt đẹp.
   • Quy tắc ứng xử: "đạo lí" còn được dùng để nói về những quy tắc sống, cách cư xử giữa người với người dựa trên truyền thống và văn hóa.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Người xưa rất coi trọng đạo lí làm người. (Người xưa đề cao các nguyên tắc đạo đức trong cuộc sống.)
  • Sống có đạo lí là sống biết ơn, hiếu thảo với cha mẹ. (Sống đúng đạo lí là biết trân trọng và làm tròn bổn phận với người sinh thành.)
  • Đạo lí ở đời là phải giữ chữ tín. (Trong cuộc sống, giữ lời hứa là một nguyên tắc quan trọng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đạo lí làm người": các nguyên tắc đạo đức cơ bản mà mỗi người cần tuân theo để sống tốt.

  • Học đạo lí làm người là bài học đầu tiên của mỗi đứa trẻ. (Trẻ em cần được dạy về cách cư xử đúng mực ngay từ nhỏ.)

• "trái đạo lí": hành vi đi ngược lại với các chuẩn mực đạo đức, lẽ phải.

  • Hành vi lừa dối người già là trái đạo lí. (Lừa dối người cao tuổi là vi phạm đạo đức.)

Biến thể và từ gần giống

• Đạo đức (danh từ): hệ thống các giá trị tốt đẹp, chuẩn mực xã hội.

  • Giáo dục đạo đức là nền tảng của nhân cách. (Giáo dục về chuẩn mực xã hội tạo nên con người tốt.)

• Lẽ phải (danh từ): điều đúng đắn, hợp lý.

  • Theo lẽ phải, ai cũng có quyền được sống công bằng. (Dựa trên sự đúng đắn, mọi người đều xứng đáng được đối xử bình đẳng.)

Từ đồng nghĩa

• Đạo nghĩa: nguyên tắc sống cao đẹp, thường gắn với tình người.

  • Sống có đạo nghĩa là biết giúp đỡ người khó khăn. (Sống đẹp là sẵn lòng hỗ trợ người gặp hoạn nạn.)

• Luân thường: các mối quan hệ và bổn phận trong gia đình, xã hội.

  • Luân thường đạo lí là nền tảng của gia đình hạnh phúc. (Các mối quan hệ và bổn phận gia đình tạo nên cuộc sống tốt đẹp.)

Thành ngữ liên quan

• Đạo lí làm người: nguyên tắc sống cơ bản của con người.

  • Cha mẹ dạy con đạo lí làm người từ thuở nhỏ. (Cha mẹ giáo dục con về cách sống đúng đắn ngay từ khi còn bé.)

• Trái đạo lí, mất nhân tâm: hành vi xấu xa, không có đạo đức.

  • Kẻ trộm cắp tài sản của người nghèo là trái đạo lí, mất nhân tâm. (Hành vi đó vừa vi phạm đạo đức vừa mất lòng người.)