Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Quyền lợi đặc biệt, vượt trên quyền lợi thông thường, được dành riêng cho một cá nhân, nhóm người hoặc tổ chức nào đó: "đặc quyền" chỉ một quyền lợi hoặc ưu thế đặc biệt, thường do địa vị, chức vụ, hoặc luật pháp quy định, mà người khác không có.
   • Quyền hạn riêng biệt, độc quyền: Trong một số lĩnh vực, "đặc quyền" có thể chỉ quyền hạn riêng, độc quyền được thực hiện một việc gì đó.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Các nguyên thủ quốc gia được hưởng một số đặc quyền ngoại giao khi công du nước ngoài.
  • Việc miễn thuế là một đặc quyền dành cho các doanh nghiệp trong khu công nghệ cao.
  • Không ai được phép lạm dụng đặc quyền của mình để trục lợi cá nhân.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đặc quyền đặc lợi": Cụm từ thường dùng để chỉ chung những quyền lợi và lợi ích đặc biệt, thường mang hàm ý tiêu cực về sự lạm dụng.

  • Bộ máy quan liêu cần được cải cách để loại bỏ tình trạng đặc quyền đặc lợi.

• "Đặc quyền pháp lý": Quyền đặc biệt được pháp luật công nhận và bảo vệ.

  • Luật sư và thân chủ có mối quan hệ được bảo vệ bởi đặc quyền pháp lý về trao đổi thông tin.

Biến thể và từ gần giống

• Độc quyền (danh từ): Quyền duy nhất được làm một việc gì đó, không chia sẻ cho ai khác (ví dụ: độc quyền kinh doanh).
• Ưu tiên (danh từ): Được xếp lên trước, được quan tâm trước; khác với "đặc quyền" ở mức độ ưu ái thấp hơn và phổ biến hơn.
• Bổng lộc (danh từ): Lợi ích vật chất đi kèm theo chức vụ; thường là một phần của "đặc quyền đặc lợi".

Từ đồng nghĩa

• Quyền lợi đặc biệt
• Prerogative (từ mượn, dùng trong văn phong trang trọng hoặc học thuật)
• Đặc ân (từ Hán Việt, thường dùng trong văn chương hoặc ngữ cảnh trang trọng, có thể mang sắc thái tích cực hơn).

Từ trái nghĩa

• Nghĩa vụ
• Bổn phận
• Trách nhiệm

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• "Đặc quyền đặc lợi": Như đã nêu ở mục trên, là cụm từ cố định rất phổ biến.
• "Hưởng đặc quyền": Được thụ hưởng những quyền lợi đặc biệt.
  • Tầng lớp quý tộc thời phong kiến hưởng nhiều đặc quyền so với thường dân.