đế vương
Định nghĩa
- Danh từ:
- Vua chúa, hoàng đế: Chỉ người đứng đầu một đế quốc hoặc vương quốc, có quyền lực tối cao. Từ này thường dùng trong văn chương, lịch sử.
- Tính từ:
- Sang trọng một cách xa xỉ, vương giả: Miêu tả lối sống hoặc cách thức cực kỳ giàu có, xa hoa, giống như vua chúa.
- Đàng hoàng, chính đáng, đường hoàng: Miêu tả một con đường, phương pháp hoặc cách làm ngay thẳng, đúng đắn và đầy vẻ uy nghi.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Trong lịch sử, các bậc đế vương thường có quyền lực tuyệt đối.
- Truyện cổ tích thường kể về những cuộc chiến tranh giành ngôi đế vương.
Tính từ:
- Anh ta tiêu xài hoang phí với một lối sống đế vương mà không cần làm việc. (nghĩa: xa xỉ)
- Muốn thành công trong khoa học, không có con đường đế vương nào cả, mà phải lao động cật lực. (nghĩa: đàng hoàng, dễ dàng)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Ngôi *đế vương"*: ngai vàng, vị trí quân vương.
- Hắn ta mưu đồ chiếm đoạt ngôi đế vương.
- "Khí chất *đế vương"*: phong thái, tư chất của một bậc quân vương.
- Vị tướng ấy toát lên một khí chất đế vương.
Biến thể và từ liên quan
- Đế (dt): Hoàng đế, vua của các vua.
- Vương (dt): Vua, quốc vương.
- Đế quốc (dt): Đất nước do hoàng đế cai trị.
- Vương quốc (dt): Đất nước do vua hoặc nữ hoàng cai trị.
- Vương giả (tt): Thuộc về vua chúa, sang trọng.
Từ đồng nghĩa
- Danh từ: Quân vương, hoàng đế, thiên tử, quốc vương.
- Tính từ (nghĩa xa xỉ): Xa hoa, vương giả, trưởng giả.
- Tính từ (nghĩa đàng hoàng): Đường đường chính chính, chính đáng, ngay thẳng.
Thành ngữ liên quan
- "Con đường *đế vương"*: Thành ngữ dùng để chỉ một con đường chính đạo, vẻ vang, hoặc (theo nghĩa bóng) một con đường tưởng chừng dễ dàng, thênh thang để đạt được thành tựu lớn.
- Trong nghiên cứu khoa học, không có con đường đế vương nào dẫn đến thành công cả.
-
dt. (H. vương: vua) Vua chúa: Miễn là phò đặng đế vương, trung thần, nghĩa sĩ thế thường lưu danh (Vè thất thủ kinh đô). // tt. 1. Sang trọng một cách xa xỉ: Không làm ăn gì mà vẫn muốn sống một cuộc sống đế vương 2. Đàng hoàng: Mác đã nói: Không có con đường thênh thang, con đường đế vương trong khoa học (PhVĐồng).
