Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Tin tức, thông tin được lan truyền rộng rãi nhưng chưa được kiểm chứng, thường mang tính tiêu cực hoặc sai sự thật: "đồn đại" chỉ những lời nói, tin tức được nhiều người truyền tai nhau mà không rõ nguồn gốc hoặc chưa xác thực.
2. Động từ:
   • Hành động lan truyền rộng rãi những tin tức, thông tin chưa được kiểm chứng: "đồn đại" còn là hành động phát tán, loan truyền những tin đồn.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Những lời đồn đại về công ty sắp phá sản là hoàn toàn vô căn cứ.
  • Anh ấy rất buồn vì bị ảnh hưởng bởi đồn đại không hay.
• Động từ:
  • Mọi người đang đồn đại rằng khu phố này sắp bị giải tỏa.
  • Không nên đồn đại những điều mình không biết chắc.

Các cách sử dụng nâng cao

• "tin đồn đại": cụm từ thường dùng để nhấn mạnh bản chất lan truyền và thiếu căn cứ của thông tin.
  • Chúng ta cần đối chiếu với sự thật thay vì nghe theo tin đồn đại.
• "lời đồn đại": cách nói trang trọng hơn, thường dùng trong văn viết hoặc ngữ cảnh nghiêm túc.
  • Lời đồn đại ấy đã gây hoang mang cho cả cộng đồng.

Biến thể và từ liên quan

• Đồn (động từ): truyền tin, loan tin (thường nhanh và rộng).
  • Tin đó mới đồn đi khắp nơi.
• Đồn thổi (động từ): tung tin, phao tin (thường có chủ ý xấu).
  • Đó chỉ là tin bịa đặt do kẻ xấu đồn thổi.
• Tin đồn (danh từ): thông tin được lan truyền, nghi ngờ về tính xác thực.
  • Mọi việc vẫn ổn, đừng tin vào tin đồn.

Từ đồng nghĩa

• Tin vịt (danh từ): tin giả, tin bịa đặt (thường dùng trong báo chí).
• Lời đồn (danh từ): tin tức được truyền miệng (nghĩa nhẹ hơn "đồn đại").

Từ trái nghĩa

• Sự thật (danh từ): điều có thật, đúng với thực tế.
• Tin chính thống (danh từ): thông tin từ nguồn đáng tin cậy, được xác nhận.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Đồn đại xa thật gần: ý nói tin đồn thường thổi phồng, xa rời sự thật, trong khi sự thật lại đơn giản và gần gũi hơn.
  • Cứ bình tĩnh, đồn đại xa thật gần mà, mọi chuyện chưa chắc đã như lời thiên hạ nói.