Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có lòng rộng rãi, bao dung, không chấp nhặt những lỗi lầm, thiếu sót nhỏ của người khác: Chỉ phẩm chất của người biết tha thứ, thông cảm và không nhỏ nhen, hẹp hòi.
   • Có tấm lòng nhân hậu, hay giúp đỡ, chia sẻ với người khác: Chỉ sự rộng lượng trong cách đối xử và giúp đỡ.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Ông ấy là một người rất độ lượng, luôn sẵn sàng tha thứ cho lỗi lầm của nhân viên.
  • Thái độ độ lượng của cô ấy trong cuộc tranh cãi đã khiến mọi người nể phục.
  • Chúng ta cần có cái nhìn độ lượng hơn với những người lần đầu mắc sai lầm.

Các cách sử dụng nâng cao

• "lòng độ lượng": chỉ tấm lòng bao dung, rộng lượng.
  • Lòng độ lượng của bà khiến kẻ phạm tội cũng phải ăn năn.
• "thái độ độ lượng": chỉ cách cư xử, phản ứng bao dung.
  • Anh ta đã đối xử với đối thủ bằng một thái độ hết sức độ lượng.

Biến thể và từ gần giống

• Khoan dung (tính từ): có lòng rộng rãi, dễ tha thứ. (Gần nghĩa, thường dùng trong ngữ cảnh tha thứ lỗi lầm).
• Nhân hậu (tính từ): hiền lành, tốt bụng. (Cùng chỉ phẩm chất tốt nhưng nghiêng về bản chất hiền lành hơn là sự tha thứ).
• Hào phóng (tính từ): rộng rãi về tiền bạc, vật chất. (Có phần gần nghĩa nhưng thiên về sự cho đi vật chất).

Từ đồng nghĩa

• Bao dung: Tha thứ, chứa đựng và cảm thông.
• Rộng lượng: Có lòng rộng rãi, không so đo tính toán.
• Quảng đại: (Từ Hán Việt) Rộng rãi, khoan dung.

Từ trái nghĩa

• Hẹp hòi: Nhỏ nhen, không biết tha thứ hoặc chia sẻ.
• Ích kỷ: Chỉ biết đến lợi ích bản thân.
• Nhỏ mọn: Tính toán, để ý đến những điều vụn vặt.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Độ lượng bao dung: (Cụm từ thường đi đôi) Nhấn mạnh đức tính rộng lòng tha thứ và yêu thương.
  • Một vị lãnh đạo cần có tấm lòng độ lượng bao dung.
• Lấy độ lượng mà đối đãi: Khuyên nên dùng lòng khoan dung để cư xử.
  • Với kẻ dưới, nên lấy độ lượng mà đối đãi.