Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Màu đen đậm, tối đến mức không thể thấy rõ: "đen sịt" chỉ màu sắc hoặc trạng thái tối đen hoàn toàn, không có chút ánh sáng hay sắc thái nào khác, thường gây cảm giác nặng nề, u ám.
   • Mô tả bầu không khí hoặc tình trạng ảm đạm, tiêu cực: "đen sịt" còn được dùng để nói về sự u tối, không có hy vọng trong hoàn cảnh nào đó.

Ví dụ sử dụng

• Mô tả màu sắc:

  • Trời tối đen sịt, không thấy một vì sao. (Bầu trời tối đen hoàn toàn, không có ánh sáng nào.)
  • Chiếc xe ô tô màu đen sịt đỗ trước cửa nhà. (Chiếc xe có màu đen đậm, gần như không thấy chi tiết.)

• Mô tả tình trạng, không khí:

  • Tương lai của công ty trông đen sịt sau khi mất hợp đồng lớn. (Tình hình công ty trở nên u ám, không có triển vọng.)
  • Khuôn mặt anh ấy đen sịt vì tức giận. (Khuôn mặt tối sầm lại, thể hiện sự giận dữ dữ dội.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đen sịt như mực": so sánh mức độ tối đen với mực (chất lỏng màu đen đậm).

  • Căn phòng tối đen sịt như mực, không một tia sáng. (Sự tối tăm tuyệt đối trong phòng.)

• "đen sịt mặt mày": mô tả sắc mặt đen tối, thường do giận dữ hoặc buồn bã.

  • Sau cãi vã, anh ta đen sịt mặt mày bỏ đi. (Khuôn mặt tối sầm, thể hiện cảm xúc tiêu cực mạnh.)

Biến thể và từ gần giống

• Đen thui (tính từ): đen đậm, nhưng thường dùng cho vật thể có bề mặt nhẵn.

  • Chiếc nồi đen thui vì bị cháy. (Màu đen đậm do bám bẩn.)

• Đen kịt (tính từ): đen đặc, dày đặc, thường chỉ bầu trời hoặc không gian.

  • Mây đen kịt kéo đến báo hiệu cơn mưa. (Màu đen dày đặc, che phủ.)

• Sịt (phụ từ): nhấn mạnh mức độ tối hoặc đen, thường đi với "đen".

Từ đồng nghĩa

• Đen đặc: đen đến mức không thể nhìn thấu.
• Tối om: tối hoàn toàn, không có ánh sáng.
• U ám: mang sắc thái tiêu cực, ảm đạm (nghĩa bóng).

Thành ngữ liên quan

• Đen sịt như đáy nồi: mô tả sự tối tăm, không có ánh sáng.
  • Hầm mỏ sâu đen sịt như đáy nồi, thợ mỏ phải dùng đèn pin. (Sự tối tăm tuyệt đối trong không gian hẹp.)