Định nghĩa

1. Động từ:
   • Nhớ đến, nghĩ đến với sự quan tâm, thương mến: "Đoái tưởng" diễn tả hành động nhớ về, nghĩ về ai đó hoặc điều gì đó với tình cảm trìu mến, sự quan tâm hoặc lòng thương cảm. Từ này thường mang sắc thái trang trọng, cổ kính.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Từ ngày ông ấy về hưu, vẫn đoái tưởng đến cơ quan. (Ông ấy vẫn nhớ đến, nghĩ về cơ quan với sự gắn bó.)
  • Bà cụ thường ngồi một mình, đoái tưởng về những ngày tháng tuổi trẻ đã qua. (Bà cụ thường ngồi một mình, nhớ về những ngày tháng tuổi trẻ với sự bồi hồi.)
  • Dù đã xa quê hương, anh ấy luôn đoái tưởng đến gia đình. (Dù đã xa quê hương, anh ấy luôn nhớ đến gia đình với tấm lòng thương nhớ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đoái tưởng tới": Cụm từ thường đi kèm để chỉ đối tượng được nhớ đến, nghĩ đến.

  • Trong thư, bà luôn đoái tưởng tới những đứa cháu ở xa. (Trong thư, bà luôn nhớ tới những đứa cháu ở xa.)

• Sắc thái văn chương, cổ điển: Từ này ít dùng trong ngôn ngữ nói hàng ngày mà thường xuất hiện trong văn viết, thơ ca hoặc lối nói trang trọng, mang tính chất văn học cao.

  • Thi nhân ngồi đó, đoái tưởng về một thời đã xa. (Nhà thơ ngồi đó, nghĩ về một thời đã xa với tâm trạng hoài cổ.)

Biến thể và từ gần giống

• Đoái (động từ): Nghĩ đến, để ý đến (thường dùng trong các kết hợp như "đoái hoài", "đoái thương"). Từ "đoái" trong "đoái tưởng" chính là yếu tố mang nghĩa "nghĩ đến, để tâm đến".
• Tưởng (động từ): Nghĩ, nhớ. Kết hợp với "đoái" tạo thành từ ghép đẳng lập, cùng nghĩa.

Từ đồng nghĩa

• Nhớ tới: Nhớ đến (nhưng ít trang trọng hơn).
• Nghĩ tới: Nghĩ đến (mang tính chung chung, trung tính).
• Hoài niệm: Nhớ về quá khứ (thường với cảm xúc sâu sắc, mang tính văn chương).
• Thương nhớ: Nhớ với tình cảm thương yêu (nhấn mạnh tình cảm hơn).

Từ trái nghĩa

• Lãng quên: Quên đi, không còn nhớ đến.
• Bỏ quên: Không để ý, không nhớ tới.

Lưu ý sử dụng

• Phong cách: "Đoái tưởng" là từ Hán Việt, mang sắc thái trang trọng, cổ điển. Nên dùng trong văn viết, văn chương hoặc những ngữ cảnh cần sự trang trọng, tình cảm sâu lắng.
• Đối tượng: Thường dùng để nói về việc nhớ đến người thân, quê hương, quá khứ, hoặc những điều đáng trân trọng.
• Cấu trúc: Thường đi với giới từ "đến", "tới" hoặc "về" để chỉ đối tượng của sự nhớ nghĩ.

1. đgt. Nhớ đến: Từ ngày ông ấy về hưu, vẫn đoái tưởng đến cơ quan.