Định nghĩa

1. Động từ:
   • Làm thuê theo mùa vụ: Chỉ hành động của người lao động nông nghiệp đi làm công, làm thuê cho chủ đất trong một mùa sản xuất cụ thể, như mùa cấy lúa hoặc mùa gặt hái. Công việc này thường có tính chất thời vụ và kết thúc khi mùa vụ kết thúc.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Ông bà ngoại tôi ngày xưa từng phải đi ở mùa cho các điền chủ để kiếm sống. (Ông bà ngoại tôi ngày xưa từng phải đi làm thuê theo mùa cho các địa chủ để kiếm sống.)
  • Trong xã hội cũ, nhiều nông dân nghèo không có ruộng đất, họ chỉ còn cách đi ở mùa. (Trong xã hội cũ, nhiều nông dân nghèo không có ruộng đất, họ chỉ còn cách đi làm thuê theo mùa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đi ở mùa": Cụm động từ thường dùng để chỉ việc rời khỏi nhà, đến một nơi khác (thường là một trang trại, điền trang) để làm thuê theo mùa.

  • Thanh niên trong làng thường đi ở mùa ở các tỉnh miền Tây khi vào vụ thu hoạch. (Thanh niên trong làng thường đi làm thuê theo mùa ở các tỉnh miền Tây khi vào vụ thu hoạch.)

• "Ở đợ, ở mùa": Thường được nhắc đến cùng nhau để chỉ các hình thức làm thuê nông nghiệp ngắn hạn ("đợ" chỉ một đợt công việc ngắn, "mùa" chỉ cả một mùa vụ dài hơn).

  • Cuộc sống của những người đi ở đợ, ở mùa vô cùng vất vả và bấp bênh. (Cuộc sống của những người đi làm thuê từng đợt, từng mùa vô cùng vất vả và bấp bênh.)

Biến thể và từ gần giống

• Làm mùa (động từ): Có nghĩa tương tự, chỉ việc làm công việc đồng áng theo mùa vụ, có thể là trên chính ruộng của mình hoặc đi làm thuê.
• Làm thuê (động từ): Nghĩa rộng hơn, chỉ việc làm công để nhận tiền công cho bất kỳ chủ nào, không nhất thiết gắn với mùa vụ nông nghiệp.

Từ đồng nghĩa

• Làm công mùa: Làm công việc theo mùa.
• Làm thuê thời vụ: Làm công việc thuê mướn mang tính chất thời vụ.

Lưu ý về ngữ nghĩa và sử dụng

• Từ cổ, ít dùng trong hiện tại: Từ "ở mùa" phản ánh một hình thức lao động phổ biến trong xã hội nông nghiệp Việt Nam trước đây. Ngày nay, với sự thay đổi của cơ cấu kinh tế, khái niệm này ít được sử dụng trong đời sống hiện đại nhưng vẫn xuất hiện trong văn học, sử sách hoặc khi nói về quá khứ.
• Sắc thái: Từ này thường mang sắc thái về một thân phận nghèo khó, phải lao động vất vả và phụ thuộc.

1. Nói người nông dân đi làm thuê từng mùa như mùa cấy, mùa gặt cho địa chủ.