Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một nhân vật lịch sử Việt Nam thời Hậu Lê: "Bùi Xương Trạch" là tên của một vị quan, nhà khoa bảng và tác giả nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam thế kỷ 15-16.

Thông tin chi tiết

• Thân thế: Bùi Xương Trạch (1450 - 1529), quê ở Định Công, Thanh Lâm.
• Sự nghiệp khoa cử: Ông đỗ Tiến sĩ khoa Mậu Tuất (năm 1478) dưới triều vua Lê Thánh Tông (niên hiệu Hồng Đức thứ 9).
• Sự nghiệp quan trường: Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình, bắt đầu từ Viện Hàn lâm, sau đó lần lượt giữ các chức ở Ngự sử đài, Tòa Kính diên và Quốc Tử Giám. Ông đã thăng tiến đến chức Thượng thư bộ Binh (đứng đầu Bộ Binh).
• Vinh danh sau khi mất: Khi qua đời, ông được triều đình truy tặng tước hiệu Thái phó và tước vị Quảng quận công.
• Sự nghiệp văn chương: Ông là tác giả của một số tác phẩm, trong đó nổi tiếng nhất là bài ký Quảng Văn Đình.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Bùi Xương Trạch là một danh thần đời vua Lê Thánh Tông.
  • Bài ký Quảng Văn Đình của Bùi Xương Trạch là một tác phẩm văn học có giá trị.
  • Cụm di tích tại quê hương ông thờ phụng Bùi Xương Trạch.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thượng thư Bùi Xương Trạch": Cách gọi trang trọng, nhấn mạnh chức vụ cao nhất của ông.

  • Thượng thư Bùi Xương Trạch đã có nhiều đóng góp cho việc xây dựng pháp chế thời Hồng Đức.

• "Tiến sĩ Bùi Xương Trạch": Cách gọi nhấn mạnh học vị, thành tựu khoa bảng của ông.

  • Tiến sĩ Bùi Xương Trạch đỗ đạt trong khoa thi năm 1478.

Biến thể và từ liên quan

• Quảng Văn Đình: Tên một công trình kiến trúc (đình) và cũng là tên bài ký nổi tiếng nhất của Bùi Xương Trạch, thường được nhắc đến gắn liền với tên tuổi của ông.
• Thái phó: Một tước hiệu cao quý trong chế độ phong kiến, được truy tặng cho ông.
• Quảng quận công: Tước vị (tước Công) được phong tặng.

Từ đồng nghĩa / Cách gọi tương đương

• Danh thần Bùi Xương Trạch: Cách gọi tôn kính, chỉ vị quan nổi tiếng.
• Bùi Thượng thư: Cách gọi tắt theo họ và chức vụ (Thượng thư họ Bùi).

Thành ngữ / Tục ngữ liên quan

(Không có thành ngữ hoặc tục ngữ phổ biến trực tiếp chứa tên riêng "Bùi Xương Trạch". Tên tuổi ông chủ yếu xuất hiện trong văn cảnh lịch sử, văn chương và nghiên cứu.)

1. (1450, Định Công, Thanh Lâm - 1529) Đỗ tiến sĩ khoa Mậu Tuất (1478) triều Hồng Đức thứ 9. Làm quan từ Viện hàn lâm, sang đài ngự sử, toà Kính diên và Quốc tử giám, lên tới Thượng thư bộ Binh. Khi mất được truy tặng Thái phó, tước Quảng quận công. Tác phẩm nổi tiếng của Bùi Xương Trạch là bài ký Quảng Văn Đình