Chén rượu Hồng môn

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh ngữ:
    • Chỉ một cuộc ám sát hoặc một âm mưu phục kích được bày ra trong một bữa tiệc nhưng cuối cùng lại thất bại. Cụm từ này xuất phát từ một sự kiện lịch sử nổi tiếng thời Hán Sở tranh hùng, nơi Hạng Vũ mở tiệc ở Hồng Môn với ý định giết Lưu Bang (Bái Công) nhưng không thành.
Ví dụ sử dụng
  • Danh ngữ:
    • Âm mưu của đối thủ chính trị ấy chẳng khác nào một chén rượu Hồng môn, trông có vẻ nguy hiểm nhưng rốt cuộc lại chẳng đi đến đâu.
    • Lịch sử đã ghi lại nhiều "chén rượu Hồng môn" nơi các thế lực dùng yến tiệc làm bình phong cho những mưu đồ chính trị đen tối.
Các cách sử dụng nâng cao
  • Dùng như một ẩn dụ: Cụm từ này thường được dùng một cách ẩn dụ để chỉ bất kỳ tình huống nào bề ngoài là thân thiện, khoản đãi (như một bữa tiệc) nhưng ẩn chứa ý đồ hãm hại, và cuối cùng âm mưu đó lại thất bại.
    • Cuộc gặp mặt thân mật đó thực chất là một "chén rượu Hồng môn" mà hắn đã bày ra để hạ bệ đối thủ, may mà mọi người đều cảnh giác.
Biến thể và từ gần giống
  • Yến tiệc Hồng Môn: Cách gọi khác cho sự kiện lịch sử này, nhấn mạnh vào khía cạnh bữa tiệc.
  • Hồng Môn hội: Một cách gọi tắt, cũng chỉ sự kiện tương tự.
  • Ý đồ Hồng Môn: Chỉ chung những âm mưu, ý đồ hãm hại được che giấu dưới vẻ ngoài hòa hảo.
Từ đồng nghĩa
  • Bữa tiệc khắc nghiệt: (Thành ngữ hiện đại) chỉ một tình huống hoặc cuộc gặp gỡ căng thẳng, đầy thử thách và nguy hiểm tiềm tàng.
  • Miếng mồi ngon độc: Chỉ thứ có vẻ hấp dẫn, có lợi nhưng thực chất lại ẩn chứa hiểm họa.
Thành ngữ liên quan
  • "Hồng Môn yến": Chỉ chính bữa tiệc ở Hồng Môn, thường dùng để ví với những cuộc gặp gỡ đầy hiểm nguy, giả nhân giả nghĩa.
  • "Mưu Hồng Môn": Chỉ những kế hoạch, âm mưu hãm hại người khác một cách xảo quyệt.
  • "Thoát khỏi Hồng Môn": Chỉ việc may mắn thoát khỏi một tình thế nguy hiểm chết người được sắp đặt kỹ lưỡng.
  1. Chỉ việc phục kích nhưng không thành
  2. Sử ký: Bái công đóng quân ở Bái thượng. Hạng Vũ nghe Phạm Tăng định đem quân tiêu diệt Bái công. Bái công hoảng sợ đến Hồng Môn yết kiến xin lỗi Hạng Vương. Hạng vương giữ Bái công ở lại rồi theo kế Phạm Tăng giết Bái công ngay trên tiệc
  3. Phạm Tăng năng đưa mắt nhìn Hạng Vương, đưa cái vòng ngọc quyết ra hiệu. Như thế 3 lần nhưng Hạng Vương vẫn im lặng. Phạm Tăng đứng lên gọi Hạng Trang đến bảo: "Quân vương là người bất nhẫn, anh phải vào chúc thọ, chúc thọ xong xin múa kiếm, nhân đó đâm Bái công ở chổ ngồi rồi giết đi". Sau nhờ có Phàn Khoái, Trương Lương giúp nên Bái Công mới thoát về được Bá Thượng. Phạm Tăng tức giận rút kiếm đập vỡ chén ngọc, nói: "Chà, thằng trẻ con, không thể bàn mưu kế được. Người đoạt thiên hạ của Hạng vương nhất định là Bái công. Bọn ta sẽ bị bắt làm tù hết."